میدونید علائم سرطان خون چیه؟ چقدر با این سرطان آشنا هستین؟ اگه این سوال تو ذهن تون مطرح شده، بهتره بدونین سرطان خون، گلبولای خون رو درگیر می کنه. گلبولای خون در چندین دسته جای می گیرن؛ گلبولای قرمز، گلبولای سفید و پلاکتا. کلا وقتی از سرطان خون حرف می زنیم منظورمان اینه که گلبولای سفید خون یا WBCا درگیر شدن. گلبولای سفید بخش لازم سیستم ایمنی بدن ما رو تشکیل میدن. اونا از بدن در برابر جمله باکتریا، ویروسا، قارچا و هم سلولای غیر عادی و بقیه مواد خارجی محافظت می کنن. در سرطان خون، گلبولای سفید کارکرد عادی خود رو از دست میدن. اونا می تونن خیلی سریع جدا سازی بشن و در آخر گلبولای عادی رو هم به بیرون برونن. گلبولای سفید بیشتر در مغز استخوان تولید می شن اما شکلای مختلف خاصی از گلبولای سفید هم در غدد لنفاوی، طحال، و غده ی تیموس تولید می شه. وقتی گلبولای سفید تولید شدن، از راه جریان خون و لنفا در سرتاسر بدن به گردش درمی آیند و در طحال و غدد لنفاوی متمرکز می شن. با این مقاله همراه باشین تا با شکلای مختلف سرطان خون و علائم اون بیشتر آشنا شیم.

سرطان خون نوع ۱

علائم

سرطان خون ممکنه به شکل زیاد (یهویی) یا طولانی (آهسته) شروع شه. در سرطان خون یهویی، سلولای سرطانی به سرعت افزایش و چند برابر می شن. در سرطان خون آهسته، مریضی به کندی پیش میره و علائم ساده ی اون ممکنه کم باشن.

سرطان خون برابر با نوع سلول دسته بندی می شه. سرطان خونی که سلولای مغز استخوان رو درگیر می کنه لوسمی زیاد میلوئیدی نامیده می شه. سلولای مغز استخوان، سلولای خونی نابالغ هستن که به طور عادی به گرانولوسیت یا مونوسیت تبدیل می شن. سرطان خونی که لیمفوسیتا رو درگیر می کنه سرطان خون یا لوسمی لیمفوتیک نام داره. سرطان خون در چار دسته اصلی جای میگیره:

لوسمی زیاد میلوئیدی (AML)

لوسمی زیاد میلوئیدی (AML) ممکنه در کودکان و بزرگ سالان بروز کنه. بنا به گفته انستیتوی ملی سرطان (NLC)، در آمریکا ی آمریکا هرساله حدود ۲۱۰۰۰ مورد AML تشخیص داده می شه. این نوع لوسمی، شایع ترین سرطان خونه.

لوسمی زیاد لنفاوی (ALL)

لوسمی زیاد لنفاوی بیشتر در کودکان دیده می شه. هرساله حدود ۶۰۰۰ مورد جدید از این نوع سرطان خون گزارش می شه.

لوسمی میلوئیدی طولانی (CML)

لوسمی میلوئیدی طولانی بیشتر بزرگسالان رو تهدید می کنه. هرساله حدود ۷۰۰۰ مورد جدید از این نوع لوسمی گزارش می شه.

لوسمی لیمفوتیک طولانی (CLL)

لوسمی لیمفوتیک طولانی (CLL) بیشتر افراد بالای ۵۵ سال رو درگیر می کنه. این نوع سرطان خون به کم در کودکان دیده می شه. در آمریکا ی آمریکا هرساله حدود ۱۵۰۰۰ مورد جدید از این نوع سرطان خون گزارش می شه.

لوسمی سلول موئین زیرمجموعه ی بسیار نادری از CLLه. وجه تسمیه ی این لوسمی، ظاهر لمفوسیتای سرطانی در زیر میکروسکوپه.

عوامل خطرزای سرطان خون

کلا علل سرطان خون ناشناخته هستن، اما چند عامل شناسایی شدن که می تونن خطر ابتلای به سرطان خون رو در شما زیاد کنن :

  • سابقه دچار شدن به سرطان خون در خونواده؛
  • خونواده

  • مصرف دخانیات، چراکه خطر دچار شدن به AML یا لوسمی زیاد میلوئیدی رو افزایش می ده؛
  • مشکلات ژنتیکی مثل سندرم داون؛
  • مشکلات خون مثل سندرم میلودیسپلاستیک که بعضی وقتا سندرم پیشا-لوسمی هم میگن؛
  • سابقه درمون سرطان از راه شیمی درمانی یا پرتوافکنی؛
  • قرار گرفتن مقابل سطوح بالایی از تابش؛
  • قرار گرفتن در خطر مواد شیمیایی مثل بنزن.
مطلب مشابه :  علائم سرطان پوست، شکل های مختلف و روش های پیشگیری و علاج اون "

علائم سرطان خون

سرطان خون علائمی داره که در زیر به بعضی از اونا اشاره می شه:

  • تعریق زیاد، به ویژه هنگام شب (تعریقای شبونه)؛
  • خستگی و ضعفی که با استراحت از بین نمی ره؛
  • کاهش وزن ناخواسته؛
  • درد و شکنندگی استخوان؛
  • غدد برجسته و بدون درد (به ویژه در گلو و زیر بغل)؛
  • بزرگ شدن کبد یا طحال؛
  • نقاط قرمز روی پوست؛
  • خونریزی و کبود شدن آسون در بدن؛
  • تب و لرز؛
  • عفونتای تکراری.

سرطان خون علائمی رو در اندامی که سلولای سرطانی در اونا نفوذ کرده یا اونا رو تحت اثر قرار داده ایجاد می کنه. مثلا، اگه سرطان به سیستم عصبی مرکزی گسترش یابد می تونه باعث سردرد، تهوع و استفراغ، گیجی و منگی، از دست رفتن کنترل عضلات و حملات عصبی شه.

سرطان خون می تونه به بقیه قسمتای بدن هم حمله کنه، مثل:

  • ریها؛
  • دستگاه گوارش؛
  • قلب؛
  • کلیه ها؛
  • بیضها.

تشخیص سرطان خون

اگه این عوامل خطرزا یا علائم نگران کننده رو دارین، شاید به سرطان خون گرفتار شدین. دکتر شما اول سابقه کامل خانوادگی و پرونده ی مریضیای قبلی تون رو بررسی می کنه؛ اما سرطان خون رو نمیشه با آزمایشای فیزیکی تشخیص داد. عوضش، پزشکان آزمایش خون، بافت ورداری و سی تی اسکن رو به کار می برن.

آزمایشا

چندین آزمایش هست که میشه از اونا در تشخیص سرطان خون استفاده کرد. با یک نمونه ورداری کامل خون، میشه تعداد گلبولای سفید، قرمز و پلاکتا رو تشخیص داد. با قرار دادن نمونه خون در زیر میکروسکوپ میشه تشخیص داد که سلولا یا همون گلبولا ظاهر غیر عادی دارن یا نه.

در بافت ورداری، مغز استخوان یا غدد لنفاوی ورداشته می شه تا دلایلی از سرطان خون در اونا پیدا شه. این نمونه های کوچیک می تونن نوع سرطان خون و میزان رشد اونو تشخیص دهند. بافت ورداری بقیه انداما مثل کبد و طحال می تونه به پزشکان بگه که سرطان گسترش پیدا کرده یا نه.

مرحله بندی

به محض اینکه لوسمی تشخیص داده شد، مرحله بندی می شه. مرحله بندی به پزشکان کمک می کنه تا دلیل مریضی رو تشخیص دهند. لوسمی زیاد میلوئیدی و لوسمی لمفوتیک طولانی، طبق ظاهر سلولا زیر میکروسکوپ و نوع سلول درگیرشده مرحله بندی می شن. لوسمی زیاد میلوئیدی و لمفوتیک طولانی طبق تعداد گلبولای سفید خون موقع تشخیص سرطان مرحله بندی می شن. بررسی حضور گلبولای سفید نابالغ در خون و مغز استخوان هم واسه مرحله بندی لوسمی زیاد و طولانی میلوئیدی به کار میره.

آزمایش پیشرفت سرطان

آزمایشایی هست که واسه آزمایش میزان پیشرفت مریضی به کار می رن. در زیر به بعضی از اونا اشاره می کنیم:

فلوسایتومتری (یاخته سنجی) به بررسی DNA سلولای سرطانی می پردازه و میزان رشد اونا رو تعیین می کنه.

مطلب مشابه :  علائم فشار خون بالا و راه های علاج اون 

آزمایشایی واسه بررسی کارکرد کبد انجام می شن که نشون میدن سلولای سرطانی کبد رو تحت اثر یا جمله قرار میدن یا نه.

پونکسیون کمری آزمایشیه که با وارد کردن سوزن نازکی بین مهرهای تحتانی کمر انجام می شه. این آزمایش به دکتر اجازه می ده تا مایعات ستون فقرات رو جمع آوری کنه و تشخیص بده که سرطان به سیستم عصبی مرکزی رسیده یا نه.

آزمایشایی که دربردارنده ی تصاویر هستن مثل اشعه ی ایکس، آزمایشای فراصوت و سی تی اسکن به دکتر کمک می کنن تا آسیبای احتمالی وارده بر انداما رو که به دلیل لوسمی هستن، شناسایی کنه.

درمون سرطان خون

سرطان خون معمولا با کمک یک هماتولوژیست-انکولوژیست درمون می شه. تخصص این پزشکان در بخش ی مشکلات و سرطان خونه. درمون سرطان خون به نوع و مرحله اون بستگی داره. بعضی از شکلای مختلف سرطانای خون آهسته رشد می کنن و احتیاجی به درمون فوری ندارن. درمون سرطان خون معمولا دربردارنده ی یک یا چند مورد زیره:

در شیمی درمانی از داروها واسه کشتن سلولای سرطانی خون استفاده می شه. بسته به نوع لوسمی، یک یا ترکیبی از چند دارو مصرف می شه.

در پرتودرمانی از تابش انرژی بالا واسه آسیب رساندن به سلولای لوسمی و متوقف کردن رشد اونا استفاده می شه. تابش تابش رو میشه در منطقه خاصی از بدن یا سراسر اون اعمال کرد.

با کاشت سلولای بنیادی میشه مغز استخوان آسیب دیده رو با مغز استخوان سالم عوض کردن کرد؛ این مغز استخوان یا از بدن خودتون میاد یا از بدن فرد اهداکننده.

در درمون ایمنی یا بیولوژیکی از داروهایی استفاده می شه که به سیستم ایمنی بدن شما کمک می کنه تا دوباره منظم شه و به سلولای سرطانی حمله کنه.

در درمون هدف گیر از داروهایی استفاده می شه که از ضعیف بودن سلولای سرطانی استفاده می کنن. مثلا، ایماتینیب (Gleevec) دارویی هدف گیره که بیشتر از اون علیه لوسمی میلوئیدی طولانی استفاده می شه.

چشم انداز دراز مدت

چشم انداز بلند یه مدت که واسه مبتلایان به سرطان خون میشه در نظر داشت، بسته به نوع سرطان و مرحله اون متفاوته. هرچه سرطان خون زودتر تشخیص داده و سریع تر درمون شه، شانس درمون بیشتر هستش. بعضی از عوامل، مثل سابقه دچار شدن به مشکلات خونی و جهش کرموزومی می تونن اثر منفی بر تشخیص این نوع از سرطان داشته باشن.

طبق گفته انستیتوی ملی سرطان، ظرف ده سال ی گذشته میزان کل مرگ ومیر به دلیل سرطان خون هرساله ۱درصد افزایش داشته. از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۱، میزان باقی موندن پنج ساله ی بیماران گرفتار به سرطان خون ۵۸/۵ درصد بوده. البته باید در نظر داشته باشیم که این رقم افرادی از همه رده های سنی و با شکلای مختلف جورواجور سرطان خون رو شامل می شه و این آمار نمیتونه نتیجه خاصی رو واسه کسی پیش بینی کنه. فرد گرفتار به سرطان خون باید به همکاری با تیم پزشکان واسه درمون این مریضی ادامه بده و این رو هم به یاد داشته باشه که وضعیت هر فرد با دیگری متفاوته.