سرطان تخمدان یه جور سرطانه که از تخمدان شروع می شه. زنان دو عدد تخمدان دارن که در دو طرف رحم شون قرار داره. هر یک از تخمدانا به اندازه یک بادامه. وظیفه ی تخمدانا تولید تخمک و هورمونای استروژن و پروژسترونه. معمولا سرطان تخمدان تا زمانی که به لگن خاصره و شکم گسترش نیابد، شناسایی نمی شه. درمون سرطان تخمدان در این مرحله دشوارتره و بیشتر، سرطان تخمدان در این مرحله باعث مرگ می شه. احتمال درمون موفق سرطان تخمدان در مراحل ساده که سرطان محدود به تخمدانه، بیشتره. معمولا از جراحی و شیمی درمانی واسه درمون سرطان تخمدان استفاده می شه. با ما باشین تا بیشتر با جزئیات این مریضی آشنا شید.

 

علائم سرطان تخمدان

مراحل ساده ی سرطان تخمدان به کم موجب بروز نشونه در مریض می شه. سرطان تخمدان در مراحل پیشرفته می تونه چندین نشونه عمومی داشته باشه که بیشتر با نشونه های بعضی از مریضیای کم خطر مثل یبوست و سندروم روده تحریک پذیر اشتباه گرفته می شه. نشونه ها و علائم سرطان تخمدان عبارتند از:

  • ورم یا نفخ شکم؛
  • احساس سیری زودهنگام پس از شروع به غذا خوردن؛
  • کاهش وزن؛
  • احساس ناراحتی در ناحیه لگن خاصره؛
  • تغییر در عادات روده ای مثل یبوست؛
  • نیاز تکراری به دفع ادرار.

علل سرطان تخمدان

دقیقا مشخص نیس که چه چیز عامل دچار شدن به سرطان تخمدانه. کلا سرطان زمانی شروع می شه که جهش ژنتیک موجب تبدیل سلولای طبیعی به سلولای سرطانی غیرطبیعی شه. سلولای سرطانی می تونن به سرعت افزایش شن و توده هایی (تومورها) رو تشکیل؛ بعد به بافتای دور جمله می برن و درنهایت از یک تومور ساده به هرجایی در بدن گسترش پیدا می کنن (متاستاز).

شکلای مختلف سرطان تخمدان

نوع سرطان تخمدان، به نوع سلولی بستگی داره که سرطان از اون شروع می شه. شکلای مختلف سرطانای تخمدان عبارتند از:

  • تومورهای اپیتلیال (سلولای پوششی): این سرطان از لایه نازکِ بافتی که سطح خارجی تخمدان رو می پوشونه، شروع می شه. تقریبا ۹۰٪ سرطانای تخمدان به خاطر تومورهای اپیتلیال رخ میدن.
  • تومورهای استرومال: این سرطان در بافتی از تخمدان شروع می شه که سلولای تولیدکننده ی هورمونا در اونجا قرار دارن. این تومورها رو میشه تقریبا زودتر تشخیص داد. تقریبا ۷٪ تومورهای تخمدان، استرومال هستن.
  • تومورهای سلول جنسی: این سرطان در سلولای تولیدکننده ی تخمک شروع می شه. این نوع از سرطان تخمدان نادره و معمولا در زنان جوون تر اتفاق میفته.

عوامل مؤثر بر سرطان تخمدان

بعضی عوامل می تونن خطر دچار شدن به سرطان تخمدان رو زیاد کنن. این عوامل عبارتند از:

  • سن: سرطان تخمدان ممکنه در هر سنی اتفاق بیفته. ولی بیشتر در ۵۰ تا ۶۰ سالگی بروز پیدا می کنه.
  • جهشای ژنتیکی وراثتی: درصد کمی از سرطانای تخمدان در اثر جهشای ژنتیکی وراثتی اتفاق می افتن. ژنایی که احتمال سرطان تخمدان رو افزایش میدن، ژن سرطان پستان ۱ (BRCA۱) و ژن سرطان پستان ۲ (BRCA۲) نام دارن. محققان این ژنا رو در خونوادهایی یافته ان که چندین مورد از سرطان پستان در اونا مشاهده شده. احتمال دچار شدن به سرطان تخمدان در زنانی که این ژنای جهش یافته رو دارن، هم به طور زیادی زیاد می شه. جهشای ژنتیکی که موجب بروز سندروم لینچ می شن (که با سرطان روده بزرگ مرتبطه) هم احتمال دچار شدن به سرطان تخمدان رو افزایش میدن.
  • خونواده

  • درمون با جایگزینی هورمون استروژن: این روش درمون، درصورتی که به مدت طولانی یا با دوز بالا استفاده شه، خطر دچار شدن به سرطان تخمدان رو افزایش می ده.
  • سنای شروع و اتمام چرخه قاعدگی: شروع چرخه های قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی یا شروع یائسگی بعد از ۵۲ سالگی یا بروز هردوی این موارد با هم، خطر دچار شدن به سرطان تخمدان رو افزایش می ده.
  • نداشتن سابقه بارداری؛
  • علاجای ناباروری؛
  • مصرف دخانیات؛
  • استفاده از وسایل داخل رحمی؛
  • سندروم تخمدان پلی کیستیک: که شایع ترین مشکل غدد درون ریز در زنانه.
مطلب مشابه :  علائم میکروب معده، روش تشخیص و راه علاج اون "

اگه سابقه خانوادگی دچار شدن به سرطان تخمدان رو داشته باشین، ممکنه که دکتر تون در بازه های زمانی منظم تصویربرداری از لگن یا آزمایش خون تجویز کنه.

پیشگیری از سرطان تخمدان

هیچ راه قطعی واسه پیشگیری از سرطان تخمدان وجود نداره. ولی بعضی عوامل، خطر دچار شدن به سرطان تخمدان رو کاهش میدن. این عوامل عبارتند از:

  • استفاده از داروهای خوراکی ضد بارداری، به ویژه به مدت بیشتر از ۱۰ سال؛
  • سابقه بارداری؛
  • سابقه شیردهی به نوزاد؛
  • مصرف روزانه آسپرین.

تشخیص سرطان تخمدان

شاید دکتر تون روند تشخیص رو با آزمایش لگنی شروع می کنه.

  • دکتر لایه خارجی اندام تناسلی زن رو به دقت بررسی می کنه.
  • بعد درحالی که دستکش بر دست داره، ۲ انگشت خود رو در داخل واژن قرار می ده و هم زمان با دست دیگش شکم رو فشار می ده تا بتونه رحم و تخمدان رو احساس کنه.
  • اسپکولوم وسیله ایه که از اون واسه کنار زدن بافتا و جفت و جور آوردن دید بهتر ناحیه ای که باید معاینه شه، کمک می گیرن. دکتر به کمک این وسیله می تونه واژن رو واسه وجود موارد غیرطبیعی، معاینه کنه.

ممکنه دکتر واسه تشخیص مریضی موارد زیر رو هم واسه شما تجویز کنه:

  • آزمونای تصویربرداری مثل آزمون فراصوت و سی تی اسکن شکم و لگن خاصره . این آزمونا به تعیین اندازه، شکل و ساختار تخمدان کمک می کنن.
  • آزمایش خون که به کمک اون میشه پروتئینی به نام CA ۱۲۵ رو پیدا کرد که در سطح سلولای سرطانی تخمدان هست.
  • جراحی که در اون مایعات شکمی یا بخشی از بافت مثلا ورداری و تأیید سرطان تخمدان ورداشته می شه. جراحی روباتیک و جراحی با کمه کم تهاجم هم می تونن از گزینه های مناسب باشن. اگه سرطان کشف شه، ممکنه جراح بی معطلی شروع به جراحی کنه تا بیشترین حد مقدار ممکن از سرطان رو برداره.

مراحل یا درجات سرطان تخمدان

پزشکان از نتایج جراحی واسه تعیین وسعت و درجه سرطان استفاده می کنن. تعیین درجه و گستردگی سرطان کمک می کنه تا درمورد گزینه های درمون ، تصمیم بهتری گرفته شه.

مراحل یا درجات سرطان تخمدان:

  • مرحله اول: سرطان در یک یا هر دو تخمدان مشاهده شه؛
  • مرحله دوم: سرطان به بقیه نقاط لگن خاصره گسترش یابد؛
  • مرحله سوم: سرطان به شکم گسترش یابد؛
  • مرحله چهارم: گسترش سرطان به خارج از شکم.

درمون سرطان تخمدان

معمولا درمون سرطان تخمدان ترکیبی از جراحی و شیمی درمانیه.

جراحی

معمولا درمون به روش جراحی ازطریق برداشتن تخمدانا، لوله ی فالوپ، رحم، گره های لنفی نزدیک و لایه ای از بافت چربی شکمی که سرطان بیشتر در اونا گسترش پیدا میکنه، انجام می شه. دکتر سعی می کنه تا حد ممکن توده سرطانی رو از شکم تون برداره.

اگه سرطان تخمدان در مراحل ساده تشخیص داده شه، وسعت جراحی کاهش پیدا میکنه. واسه زنانی که در مرحله اول سرطان تخمدان قرار دارن، وسعت جراحی ممکنه به برداشتن یک تخمدان و لوله ی فالوپ اون محدود شه. با این اقدام ممکنه قدرت باروری مریض حفظ شه.

شیمی درمانی

پس از جراحی معمولا روند درمون با شیمی درمانی ادامه پیدا میکنه تا هرگونه سلول سرطانی باقی مونده ازبین برود. داروهای شیمی درمانی معمولا به رگا یا به طور مستقیم به چاله شکمی یا هر دوی اینا تزریق می شن.

ممکنه در بعضی از زنان که سرطان تخمدان شون در مرحله پیشرفته قرار داره، روند درمون اول با شیمی درمانی شروع شه.

چیجوری با سرطان تخمدان کنار بیاییم

مطلب مشابه :  علائم زخم معده و راه های علاج اون 

تشخیص سرطان تخمدان می تونه واسه مریض بسیار دردناک باشه. در زیر پیشنهادایی اومده که به شما کمک می کنه تا بتونین بهتر با این مریضی کنار بیایید و با اون جنگ کنین.

  • کسی رو واسه درددل کردن پیدا کنین. ممکنه با دوست یا فردی از خونواده راحت تر صحبت کنین و احساس خود رو درمیان بذارین. درصورتی که گروه های حمایتی در نزدیکی شما وجود دارن، مراجعه به اونا هم باعث می شه تا حال بهتری داشته باشین. صحبت با کسائی که از این مریضی بهبود یافته ان هم می تونه روحیه تون رو تقویت کنه.
  • بذارین بقیه به شما کمک کنن. روند درمون سرطان می تونه طاقت فرسا باشه. بذارین بقیه بدونن که چیجوری می تونن به شما کمک کنن.
  • اهداف منطقی واسه خود در نظر بگیرین. با تعیین اهداف، احساس می کنین همه چیز تحت کنترل تونه. بهتره اهدافی رو انتخاب کنین که بتونین بهش برسین.
  • زمان بیشتری رو به خودتون اختصاص بدین. غذای خوب بخورین، آرامش داشته باشین و به اندازه کافی استراحت کنین تا با کم شدن استرس، بهتر با سرطان جنگ کنین.
  • آرامش

مراجعه به دکتر و آمادگی واسه معاینه

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کرد؟

اگه سابقه خانوادگی دچار شدن به سرطان تخمدان یا پستان دارین، با دکتر درباره خطر دچار شدن به سرطان تخمدان مشورت کنین. ممکنه دکتر تون شما رو به یک مشاور ژنتیک برگشت بده تا جهش ژنای خاصی که با افزایش خطر سرطان تخمدان و پستان رابطه دارن، آزمایش شه. فقط عده ی کمی از زنان دچار جهشای ژنی باعث سرطان تخمدان می شن.

اگه علائم یا نشونه هایی دارین که باعث نگرانی تون شدن، می تونین به دکتر عمومی یا دکتر زنان مراجعه کنین. اگه دکتر تون به سرطان تخمدان مشکوک باشه، شما رو به متخصص زنان و زایمون برگشت میده. متخصص زنان و زایمون دارای تخصص کافی واسه تشخیص و درمون سرطان تخمدان و بقیه سرطانای زنانه.

پیش از مراجعه باید چه کارایی انجام بدین؟

  • از محدود کردنا و چیزای مهم معاینه خبردار شین. مثلا از یک روز قبل نباید غذای جامد بخورین.
  • نشونه های خود رو یادداشت کنین؛ حتی نشونه هایی که به نظرتون به سرطان تخمدان ارتباطی ندارن.
  • اطلاعات پزشکی مهم خود مثل سابقه مریضیای دیگر رو یادداشت کنین.
  • اطلاعات شخصی خود رو مثل تغییرات کلی در زندگی یا عوامل استرس زا، یادداشت کنین.
  • از داروها و مکملای غذایی مصرفی تون فهرست کاملی تهیه کنین.
  • از یکی از اعضای خونواده یا دوستان تون بخواهید که با شما پیش دکتر بیاد تا گفته های دکتر رو به شما یادآوری کنه.
  • چیزایی رو که قراره از دکتر بپرسید، در جایی یادداشت کنین.

چیزایی که باید از دکتر تون بپرسید

  • به نظر شما دلیل بروز این علائم چیه؟
  • چه آزمایشاتی باید انجام بدهم؟
  • چه علاجایی هست و مشکلات جانبی اون چیه؟
  • پیش بینی شما نسبت به این مریضی چیه؟
  • اگه بخوام بازم بچه دار بشم، کدوم گزینه های درمانی برایم هست؟
  • من مریضیای دیگری هم دارم. چیجوری میتونم این مریضیا رو به طور هم زمان کنترل کنم؟

جدا از اینکه این سؤالات، اگه سؤال دیگری براتون پیش اومده، واسه پرسیدن اونا شک نکنین.

باید از دکتر تون انتظار چه سؤالاتی رو داشته باشین؟

شاید دکتر از شما سؤالاتی می کنه. واسه این سؤالات آماده باشین و واسه جواب اونا وقت بذارین. شاید دکتر از شما بپرسد:

  • از چه زمانی این نشونه ها رو تجربه می کنین و شدت اونا چقدره؟
  • علائم تون دائمیه یا گذرا؟
  • چیزی علائم تون رو کاهش یا افزایش می ده؟
  • در بین اقوام تون کسی به سرطان تخمدان یا سرطان سینه گرفتار بوده؟
  • سابقه سرطانای دیگر در خونواده تون هست؟