Posted on: می 29, 2020 Posted by: nb0k3oFghn Comments: 0

۱-۱ ارزشیابی کیفیت دوره‌های یادگیری الکترونیکی

در نظام آموزش عالی از ارزشیابی می توان واسه ارزشیابی دانشجو، هیأت علمی، برنامۀ درسی و کلا بقیه درون داده ها و فرایندهای نظام آموزشی مانند یادگیری الکترونیکی هم استفاده کرد. علاوه بر اون با بهره گرفتن از ارزشیابی می توان بر چگونگی اجرای هر روند نظارت کرده و آخرسر با بهره گرفتن از ارزشیابی برون داد و نتیجه های نظام رو در جهت مطلوب هدایت کرد. پس به وسیلۀ ارزشیابی می توان اطلاعات با ارزشی رو در مورد فایدۀ اجتماعی، مطلوبیت و تاثیر یه روند، محصول یا یه برنامه مانند، برنامه آموزش الکترونیکی جفت و جور آورد و براساس اون پیشنهاد هایی واسه عمل و منطقی کردن تصمیم گیری به دست داد. اما مهمترین هدف ارزشیابی در آموزش عالی کمک به بهتر شدن و تقویت کیفیت دانشگاهیه و برنامه ریزان هم بر این عقیده ان که واسه اصلاح رایج نظام دانشگاهی ارزشیابی کیفیت چیزی لازم و پیشگیری ناپذیره(بازرگان،۱۳۷۶).

دانشجو

تصمیم های طراحی، راه اندازی، ارزشیابی و نگهداری دوره های یادگیری الکترونیکی به علم مدیریتی، فناورانه و پداگوژیک نیاز داره. طراحان و مدیران دوره های یادگیری الکترونیکی باید از جنبه مدیریتی درباره چگونگی رابطه کارکنان با همدیگه، چگونگی رابطه مدیر با کارکنان، هزینه های دوره، دریافت ها و پرداخت ها، برنامه زمانبندی و اجرای دوره تصمیم گیری کنن.  اونا از دید پداگوژیک باید به چگونگی طراحی برنامه درسی و ترکیب توانایی های فناوری اطلاعات و ارتباطات با اون توجه کنن. هم اینکه اونا واسه اتخاذ تصمیم های منطقی در مورد فناوری باید به مواردی مثل؛ توجه به زیر ساخت های فناورانه، طراحی رابط های گرافیکی، امکانات سامانه مدیریت یادگیری، کاربر پسند بودن و سهولت کاربری توجه کنن(سراجی و عطاران،۳۹۴:۱۳۹۰).

 

۱-۲      جایگاه مهارت های یادگیرنده الکترونیکی در برنامه درسی دانشگاه های مجازی

با در نظر گرفتن تموم امتیازات و منافعی که از یادگیری به روش ی الکترونیکی شمردیم، استقبال از اون روز به روز در حال زیاد شدنه و به کار گیری اون بیشتر از قبل عمومیت پیدا می کنه. از اون جا که کیفیت دوره های آموزش الکترونیکی بر اساس یادگیرنده محوریه، نظر دانشجویان رو به خود جلب کرده. این احتمال ادامه ی تحصیل در این دوره های آموزشی رو واسه دانشجویان بیشتر می کنه(پالوف و پرات،۶:۱۳۸۴). فن بیاری های اطلاعات و ارتباطات امروزه به طور وسیع بر محیط آموزش، روش های آموزش، مدیریت نظام آموزشی و مدیریت برنامه درسی تاثیر گذاشته. اما تاثیر آموزشی محیط های آموزش مجازی فقط تحت اثر مواد آموزشی قرار نمی گیرد، بلکه متأثر از کلیه اجزاء محیط آموزشی و بیشتر از هر چیز متأثر از برنامه درسیه(پالیکاس[۱]،۲۰۰۹).

پس نیاز به نظر می رسد که آموزش و تربیت و عناصر اون مثل برنامه درسی هم متناسب با تحولات پیرامونی دچار تغییر شن و تغییر پیدا کنن تا یادگیری در اون بهتر انجام بشه. در محیط یادگیری مجازی دانشجو واسه دسترسی به محتوای آموزشی، انجام فعالیت های یادگیری، شرکت در بحث های هم زمان و ناهم زمان به وسیله ها و نرم افزارهای جورواجور نیاز داره و علاوه بر دسترسی به این وسیله ها، باید مهارت های کار با اونا رو هم داشته باشه.  با بهره گرفتن از مهارت ها و نرم افزارهای مربوط به سیستم های آموزش الکترونیکی می توان به سرعت محیط های آموزشی موثر و کارا رو با بهره گیری از عناصر متفاوت آموزشی درست کرد.  در محیط مجازی یادگیرنده الکترونیکی باید بتونه وسایل ارتباطی مانند: پست الکترونیکی، پیام رسان های فوری[۲]، ویدیو کنفرانس ها و وسایل گفتگوی متنی و صوتی رو استفاده کنه، از وسایل جستجو مانند موتورهای جستجو و دایرکتوری ها با مهارت بهره گیرد و با بهره گرفتن از بعضی وسایل نسل دوم وب مانند وبلاگ ها، ویکی ها و تالارها ایده های خود رو در محیط اون لاین منتشر و در برابر قضاوت بقیه بذاره. در این محیط دانشجو به دلیل راحتی دسترسی به منابع اطلاعاتی جورواجور و مشاهده نظرهای جور واجور در تالارها و بقیه وسایل اجتماعی با نظرها و طرح های جورواجور درباره یه موضوع یا مسئله روبرو می شه، اما بعضی از نظرها و دیدگاه هایی که در منابع محتلف مطرح می شن، ممکنه با همدیگه همخوانی نداشته و در زمانی هم با هم تناقص آمیز باشن، از این رو دانشجو با در کنار هم قرار دادن اطلاعات جمع بیاری شده می تونه متناسب با مسئله راه حل یا راه حل ها رو ارائه کنه(سراجی،۱۳۹۱).

دانشجویان با بهره گرفتن از موتورهای جستجو به منابع و اطلاعات جورواجور دست می پیدا کنن اما واسه تعیین اعتبار اطلاعات، تشخیص صحت و سقم و سودمندی اونا، باید اطلاعات به دست اومده رو به دقت به طور دوباره بررسی کنن، پس کسب  مهارت های تفکر انتقادی به اونا در بررسی اطلاعات کمک می کنه و دانشجویانی که مهارت تفکر انتقادی بالایی دارن، در به کار گیری و به کار گیری محیط یادگیری اینترنتی تاثیر بیشتری دارن(باراک[۳]،۲۰۰۵).

در محیط یادگیری مجازی، دانشجو واسه شرکت در بحث های هم زمان و ناهم زمان باید بتونه متناسب با نیازها و رقابت های ذهنی، سوال های خود رو طرح کنه. این نکته در بحث های هم زمان از جهت وجود فاصله مکانی میان دوطرف، رابطه و محدودیت زمان در اختیار و در بحث های ناهم زمان به دلیل نبود علائم غیر کلامی، مهمه. بدین دید دانشجویانی که با فنون پرسشگری، بیشتر آشنایی دارن، در بحث های مجازی هم زمان، بهتر و موثرتر مشارکت می کنن و عمیق تر از بقیه مفاهیم درسی رو یاد می گیرند(سراجی،۱۳۹۲)

در محیط یادگیری مجازی، محتوای آموزشی به صورت خودآموز و چند رسانه ای به دانشجو ارائه می شه. از این رو دانشجو باید بتونه از محتوای خودآموز، یادداشت ورداری و یادداشت سازی کنه. واسه فهم بهتر محتوای درسی، ارائه های متنی، صوتی یا تصویری رو به شکل هایی دیگه سازماندهی کرده، ساختاری جدید از اون ارائه دهد و با ایجاد رابطه بین مطالب چند رسانه ای به اونا معنا بخشه. هم اینکه یادگیرندگان در محیط مجازی واسه جستجو و دسترسی به منابع لازم از بین منابع جور واجور به برنامه ای نیاز دارن تا براساس اهداف مطالعه به جستجوی منابع بپردازند و زمان لازم رو هم بر این پایه تنظیم و مدیریت کنن. در این محیط یادگیرندگان واسه شرکت در بحث هایی که با اهداف درس و زمان در اختیار اونا تناسب داشته باشه و دائم، اندازه تاثیر شرکت در این جور بحث ها رو آزمایش کنن نیازمند مهارت های فراشناختی می باشن. براساس این مهارت ها دانشجویان مجازی می تونن واسه ایجاد رابطه های هم زمان و ناهم زمان، برنامه ای تنظیم کنن و فعالیت های خود رو براساس اون پیش ببرن. اونا باید الگو، طرح و نقشه ای واسه موفقیت تحصیلی رسم کرده، متناسب با موقعیت و شرایط خود اون رو مورد استفاده قرار بدن. یادگیرندگانی که مهارت مدیریت زمان و برنامه ریزی ندارن، فعالیت های یادگیری و مشارکت خود در محیط مجازی ناهم زمان رو به تعویق می اندازند. با در نظر گرفتن وجود غیرخطی، چند رسانه ای و ابر رسانه ای محتواهای محیط یادگیری مجازی، یادگیرندگان واسه پیشرفت در درس باید منابع و پیوندهایی زیاد رو پیگیری کنن. اونا واسه پیگیری پیوندها به مهارت خودکنترلی و خودنظم دهی نیاز دارن تا هم جهت با دنبال کردن پیوندها از راه اصلی اهداف درس، منحرف نشن. پس یادگیرندگان واسه پیگیری موثر روند یادگیری خود در این محیط باید مهارت های شناختی و فراشناختی داشته باشن(همون).

دانشجویان به دلیل دسترسی آسون به بعضی از امکانات مدیریتی، نوشتاری، تولیدی، تغییر و اصلاحی، مشارکت و رد و بدل کردن، جمع بیاری اطلاعات، ذخیره و نظارت به استقلال نیاز دارن. بدین جهت دارا بودن مهارت های خود رهیابی مهمه (پاتا[۴]،۲۰۰۹). محیط یادگیری مجازی از دید جفت و جور سازی امکان رابطه هم زمان و ناهم زمان، فرصت های یادگیری بیشتری رو واسه یادگیرندگان جفت و جور می سازه. اما به دلیل نبودن زمان کافی و دوری دو طرف ارتباطی از همدیگه در رابطه های مجازی هم زمان، یادگیرندگان باید مهارت هایی جورواجور مانند: ادای روشن کلمات، بیان روشن داشته باشن. هم اینکه در رابطه های مجازی ناهم زمان، یادگیرندگان به دلایل نبود علائم ارتباطی غیر کلامی، ناشناسی و دوری دو طرف ارتباطی از همدیگه به مهارت های نوشتاری، استفاده بهینه از فرصت تأمل و شکیبایی نیاز دارن. توجه به این مهارت ها که به عنوان عوامل موثر در آموزش و یادگیری می باشن ، زمینه ای مناسب رو واسه رضایت و پیشرفت تحصیلی دانشجویان جفت و جور می کنن. هم اینکه با در نظر گرفتن این عوامل، هنگام برنامه ریزی و طراحی های آموزشی، می توان برنامه های درسی متناسب و هدف دار رو طراحی کرد و از این روش با استفاده درست و بهینه از منابع موجود به پیشبرد هر چی بیشتر اهداف آموزشی و تقویت پروسه آموزش و تدریس بین دانشجویان رشته ها و مقاطع جور واجور تحصیلی،  کمک زیادی کرد(سراجی،۱۳۹۲).

 

۱-۳      گذشته تحقیق

۱-۳-۱         پژوهشهای انجام شده خارجی

کلمنت و دوستال[۵](۲۰۱۴) در پژوهشی با عنوان” دانشجویان یادگیری الکترونیکی: نظرات دانشجویان در مورد آموزش الکترونیکی” نگاه دانشجویان مجازی رو به صورت طولی در چهار سال (از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲) مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیدن به ترتیب کیفیت مواد چندرسانه ای، به کار گیری مثل سازی ها و وجود تالارهای گفتگو به تقویت نگاه دانشجویان مجازی جهت ادامه دوره کمک می کنه.

نرسی هایدا،ززلینا، نوزلینا و ماهد نورافضل[۶](۲۰۱۲) در تحقیق خود با عنوان” عناصر مؤثر یادگیری الکترونیکی در آموزش عالی مالزی” عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی دانشجویان مجازی مالزیایی رو بررسی و به این نتیجه رسیدن که سهولت به کار گیری رایانه و اینترنت، برخورداری از خودکارآمدی رایانه ای، ارائه بازخورد مناسب، وجود پشتیبانی های ارتباطی، فنی و امنیتی، کیفیت محتوای الکترونیکی و داشتن مهارت های ارتباطی و شناختی در موفقیت تحصیلی دانشجویان موثر هستن.

لی، سیرنیوا، ترودین و سمنتا[۷](۲۰۱۱) در پژوهشی با موضوع ” بررسی رابطه بین درک دانشجویان از پشتیبانی ،رضایت و یادگیری در آموزش آنلاین” به بررسی نیازای دانشجویان در مورد رضایت تحصیلی پرداخته­ان که در آخر یافته های نشون داده ، توجه به شکل های جور واجور پشتیبانی ها و محتوا، راه های رسیدن به منابع یادگیری و پشتیبانی و توجه به نیازای دانشجویان موجب رضایت اونا در یادگیری می شه.

حسین علی(۲۰۱۰) در پژوهشی با عنوان” اندازه گیری آمادگی دانشجویان دانشکده ی گردشگری مصر واسه یادگیری الکترونیکی” ابعاد سه گانه مهارت های فنی، مهارت های یادگیری، مهارت های مدیریت زمان رو در نظر گرفته است. یافته های حاصل از بررسی نشون داد که آمادگی الکترونیکی کم و ناجور در دانشجویان این دانشکده هست و پس پیشنهاد می کنه دانشجویان باید مهارت های خود رو واسه مواجه شدن با چیزای مهم سیستم یادگیری الکترونیکی بهبود بخشن.

گردشگری

 

پاچتر، مییر و مچکر(۲۰۱۰) در تحقیق خود با عنوان” سهم انتظارات و مهارت های دانشجوی مجازی در موفقیت و رضایت تحصیلی اون ” نشون میدن، مهارت های خودتنظیمی دانشجویان، تعامل و همکاری با دانشجویان دیگه، تعیین نیازای یادگیری به وسیله دانشجو در موفقیت و رضایت تحصیلی دانشجویان نقش مهمی دارن.

ملندز ، مورنو و ابرا(۲۰۰۸) در تحقیقی با عنوان” تاثیر به کار گیری فن بیاری در خودکارآمدی الکترونیکی دانشجویان” مهارت­های ارتباطی و شناختی، سهولت به کار گیری رایانه و خود مفید بودن رایانه ای رو مورد بررسی قرار داده ان که یافته ها نشون داد خودکارآمدی رایانه ای و نگاه مثبت به یادگیری تاثیر خوبی  روی تمایل اونا نسبت به به کار گیری سیستم های یادگیری الکترونیکی داره.

پیلی  و همکاران (۲۰۰۷) پژوهشی با عنوان” اعتبار وسیله تشخیصی واسه آزمایش آمادگی یادگیرندگان در  آموزش آنلاین” آمادگی دانشجویان رو در ۴ بعد مهارت های فنی، خوداثربخشی کامپیوتر، اولویت های یادگیری و نگاه نسبت به رایانه مورد بررسی قرار دادن . یافته ها نشون داد که دانشجویان با سابقه بیشتر، مهارت های فنی و خود تاثیر کامپیوتری کمتری نسبت به دانشجویان جوون تر دارا می باشن.

پژوهشی با عنوان ” آمادگی بزرگسالان واسه آموزش الکترونیکی” به وسیله هاسمی و اساری(۲۰۰۵) انجام شد که درآن آمادگی دانشجویان رو با توجه عامل های دسترسی به کامپیوتر، دسترسی به اینترنت، سهولت کاربرد و امتیازات درک شده مورد امتحان قرار دادن. در آخر یافته های یافته ها نشون داد که در  اون آمادگی دانشجویان واسه یادگیری الکترونیکی ۶۵ درصد آزمایش شده.

کایور و عباس (۲۰۰۴) در پژوهشی با عنوان” آزمایش آمادگی یادگیری الکترونیکی در دانشگاه آزاد مالزی” به بررسی آمادگی های لازم واسه موفقیت دانشجویان در یادگیری پرداختن. یافته ها نشون داد که فراگیران در حد متوسط و خوبی از یادگیری الکترونیکی و مهارت های ارتباطی و کار با رایانه و اینترنت بهره مند می باشن.

واتکینز، لی و ترنر (۲۰۰۴) در تحقیق خود با عنوان” آزمایش آمادگی واسه بهبود کارکرد یادگیری الکترونیکی” گفته ان که فراگیران از مهارت های مطالعه و یادگیری، مهارت های فنی ، انسانی و اجتماعی و مهارت­های تعاملی و ارتباطی و شناختی در حد متوسطی بهره مند هستن.

لیاو و هانگ(۲۰۰۳) در تحقیق خود با عنوان” بررسی نگاه کاربران نسبت به موتورهای جستجو به عنوان وسیله بازیابی اطلاعات” در آخر اشاره می کنن که واسه اجرا محیط یادگیری الکترونیکی، اول مشخص کردن آمادگی یادگیرندگان از دید ویژگی هایی چون انگیزه، نگاه، باورها و توانایی ایجاد رابطه تعاملی و به کار گیری منابع یادگیری لازم می باشه.

هونگ(۲۰۰۲) در تحقیق خود با عنوان ” روابط بین دانشجویان و متغیرهای آموزشی با رضایت و یادگیری از دوره های بر اساس وب” به بررسی سن، جنس، زمان صرف شده در دوره، تعامل دانشجو، فعالیتهای دوره همزمان و ناهمزمان بر اساس وب پرداخته که یافته های نشون داده این عوامل به طور مطلق بر رضایت و یادگیری بر اساس وب موثر نیس.

دریور(۲۰۰۲)  در تحقیق خود با عنوان” بررسی درک دانشجویان از تعامل گروهی و رضایت در کلاسه های تحت وب” به این نتیجه رسید در شرایطی که دانشجویان با استاد و دیگه یادگیرندگان به صورت فعال در تعامل هستن در آخر این  تعاملات بر رضایت دانشجویان موثر می باشن.

[۱]. I.Paliokas

[۲]. Messengers

[۳]. M.Barak

[۴]. K.Pata

[۵]. M.Klement & J.Dostal

[۶]. A. Nursyahidah. Z, Zazaleena. I, Nor Zalina. A,A, Mohd Norafizal.

[۷]. S.J, Lee. S, Sriniva. T, Trudian. L, David. I,Samantha.

[۸]. M, Paechteret .B, Maier.D,Macher.

[۹]. P.A, Melendz. G.A, Moreno. A.R, Obra.

[۱۰]. H.Pially et all

[۱۱]. M. Hasmi & A.H. Asaari

[۱۲]. K. Kaur& Z.W.Abas

[۱۳]. R,Watkinset .D, Leigh. D, Triner.

[۱۴]. S. Liaw & H.M. Huang

[۱۵]. K. Hong

[۱۶]. M.Driver

Categories: