نگرشی بر تخصصی شدن وکالت و تربیت وکیل متخصص دعاوی در ایران

نگرشی بر تخصصی شدن وکالت و تربیت وکیل متخصص دعاوی در ایران

سپتامبر 20, 2019 0 By مدیر کل

طرح مسأله : وکیل متخصص دعاوی ، عبارتیه که ممکنه شما هم در موقع جستجو اسامی وکلای دادگستری یا در موقع انتخاب وکیل واسه بخش ای خاص مانند دعاوی شهرداری ، دعاوی و امور ملکی ، دعاوی دیوان عدالت اداری ، پرونده های خانوادگی ، دعاوی کیفری و امور قرارداده ها ؛ با عباراتی مانند وکیل متخصص دیوان عدالت اداری ، وکیل متخصص کارها و دعاوی  شهرداری ، وکیل متخصص املاک و مانند اون در بستر اینترنت جستجو کرده باشین.

مسعود فریدنی

پرسشی که جای بررسی داره اینه که وکیلی که متصف به یکی از اوصاف بالاست ، از نظر تحصیلات دانشگاهی و رشته تحصیلی و هم از نظر مقررات نهاد وکالت خواه مقررات جاری در کانون وکلای دادگستری و یا مرکز امور مشاوران حقوقی قوه قضاییه ، طبق مورد زمینه دانشگاهی و پروانه وکالتی با عناوین یاد شده ، هست یا خیر ؟

مهم بودن این موضوع از اونجا ناشی می شه که مراجعین به دادگستری و ارباب مراجعه وکلای دادگستری که عرفاً در صورت دادن وکالت ، به اونها «موکلین» می گن ، از این عبارات براساس تبادر شرعی ، معنا و برداشت خاص ای دریافت می کنن.

به بیان ساده وقتی وکیلی رو به عنوان وکیل متخصص دیوان عدالت اداری به شخصی که نیاز به وکیل جهت اقامه دعوی در دیوان عدالت اداری و یا مشاوره حقوقی در مورد این پروند ها داره ، معرفی می کنن ، شخص نیازمند به خدمات حقوقی و وکالتی به پشتوانه و با فرض علم ، تخصص و تجربه بالاتر وکیلی که اون رو به عنوان وکیل تخصصی دیوان عدالت اداری می شناسه ، اینجور وکیلی رو بر بقیه وکلای دادگستری ترجیح داده و با اون قرارداد وکالت تنظیم می کنه.

پس واجبه موضوع در محورای بررسی شه:

اول اینکه وکالت در ایران تخصصیه یا خیر ؟

دوم اینکه رشته های جور واجور حقوقی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری حقوق ،بر تخصصی شدن وکالت دعاوی موثره یاخیر؟

 و در آخر با فرض اینکه نه در صنف وکلای دادگستری و نه مقاطع بالاتر کارشناسی حقوق،جایگاه و بستر مشخص و شناخته شده ای جهت آموزش حقوقدانان متخصص وجود نداشته باشه ، براساس تجربه کاری و علم کسب شده از مجرای تحصیلات دانشگاهی و آموخته های شخصی وکیل دادگستری ، میشه ً به وکلای زبده و متخصص در بخش های مشخص دعاوی و پرونده های مطروحه در مراجع قضایی ، عنوان وکیل متخصص داد یا خیر ؟

۱- وکالت تخصصی و تربیت وکیل متخصص در کانون وکلای دادگستری

از توجه به مقررات و نظامات وکالتی در نهاد رسمی وکالت ایران یعنی کانون وکلای دادگستری و مرکز امور مشاوران حقوقی قوه قضاییه اینجور استنتاج می شه که در این دو نهاد پروانه وکالتی به هیچ از عناوین فوق مثلاً با عنوان وکیل پایه یه دادستری در دعاوی ملکی و یا مثلاً وکیل پایه یه دادگستری و ذی صلاح در دعاوی و امور شهرداریا و حقوق شهری ، صادر نمی شه.

مسعود فریدنی

ً کسائی که پروانه وکالت پایه یه از دو نهاد یاد شده بالا دریافت می کنن مجاز به وکالت در تموم پرونده ها هستن مگه چیزی که قانون استثناء کرده.

پس در کشور ما پروانه تخصصی وکالت مانند چیزی که در کانون کارشناسان رسمی دادگستری مرسومه ، صادر نمی شه.

البته در سالهای گذشته بعضی کانونای وکلای دادگستری ، مبادرت به ایجاد و تشکیل دوره های آموزشی خاص حقوقی مانند دوره آموزشی حقوق اراضی یا حقوق شهرسازی کردن که با استقبال وکلای دادگستری مواجه شده.

با این حال در پروانه وکالت فرستاده شده از کانون وکلای دادگستری ، به صلاحیت خاص حرفه ای وکلای آموزش دیده در دوره های مورد نظر ، تصریحی نمی شه.

۲- در تحصیلات تکمیلی دانشگا ها و مراکز آموزش عالی زمینه تربیت وکلای متخصص هست یا خیر ؟

آموزش در مقاطع کارشناسی و دکتری حقوق متمرکز بر آموزش دانشجو و طی مدارج علمی و دانشگاهیه.

پس انتظار نمی ره که وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری ، تکلیف مشخصی در رابطه با تربیت رسمی وکیل متخصص در گرایشای جور واجور حقوقی داشته باشه.

مسعود فریدنیچون ارسال پروانه و اجرای نظامات صنفی وکلای دادگستری رو دوش نهادهای متولی حرفه وکالته.

اما به نظر می رسه خدماتی که دانشگاه ها در مورد تربیت حقوقدانان متخصص متحمل می شن ، قابل اغماض نیس.

البته منظور از آموزش تخصصی حقوق ، یاد گرفتن علم تخصصی حقوق در تحصیلات تکمیلی یعنی دوره های کارشناسی ارشد و دکتریه.

در هر حال وقتی وکیل دادگستری در یکی از گرایشای موجود حقوقی مثلاً در گرایش حقوق خصوصی یا تجارت بین الملل و یا حقوق عمومی فارغ التحصیل می شه ، قاعدتاً علم حقوقی به دست اومده در این رشته ها بر کارکرد وکالتی اون هم مؤثره.

واسه نمونه اون دسته از وکلای دادگستری که فارغ التحصیل دوره های کارشناسی ارشد و دکتری حقوق عمومی هستن ،شایدً نسبت به بقیه وکلای دادگستری از علم تخصصی بیشتری در بخش دعاوی دیوان عدالت اداری و شکایات از اقدامات و تصمیمات غیر قانونی شهرداریا و شوراهای اسلامی شهرها ، بهره مند هستن.

چون در آموزهای دوره های نامبرده اصول کلی صلاحیت اداری سازمانای دولتی و چگونگی رسیدگی کمیسیونای اداری آموزش داده می شه.

بدون دودلی ترکیب تجربه وکالتی و علم حقوقی اینجور وکلایی باعث میشه که در صورت علاقه اونا به وکالت در بخش دعاوی یاد شده ( یعنی دعاوی و پرونده های دیوان عدالت اداری و شهرداریا ) ً و با در نظر گرفتن کارکرد موفق این وکلا در پرونده های یاد شده ، گفته عنوان « وکیل متخصص و باتجربه در دعاوی دیوان عدالت اداری» و یا « وکیل متخصص در دعاوی شهرداری» به اونها ، مناسب و بایسته و لایق توان عملی و علمی اونا باشه.

به نظر می رسه کارکرد وزارت علوم در مورد جذب دانشجو در گرایشای خاص حقوقی نسبت به کارکرد سازمان وکالت در تربیـت وکلای متـخصص در حـوزهای جور واجور و تخـصصی کردن وکالت ، موفق تر بوده.

با این حال باید توجه کرد که تخصصی شدن وکالت هم ، نیازمند تدوین قانونه و کانون وکلا به عنوان مجری قانون و در آخرً مسئولیت اداره امور اداری و انتظامی وکلای دادگستری ، راساً مجاز به ارسال پروانه وکالت در گرایشا و دعاوی جور واجور حقوقی و حتماً تخصصی کردن رسمی وکالت نیس.

۳- با وجود از دست دادن بستر رسمی و صنفی واسه وکالت تخصصی ، به کار گیری عنوان وکیل متخصص جایزه ؟

بیان شد که در نهاد وکالت ، جایگاه رسمی مشخصی واسه ارسال پروانه وکالت تخصصی وجود نداره .

 وکلای پایه یه دادگستری ً مجاز به وکالت در همه پرونده های حقوقی و کیفری مثل دعاوی ملکی ، خانوادگی ، کیفری ، مدنی ، شهرداریا و دیوان عدالت اداری ، امور گمرکی ، دعاوی بانکی و …هستن.

در مورد تحصیلات تکمیلی دانشکاهی باید گفت هر چند گرایشای ارشد و دکتری ، نسبت به دوره عمومی کارشناسی حقوق ، جرئی تر و تخصصی تر هستن ، اما در خیلی از گرایشای حقوقی ، چندین زیر شاخه و بخش خاص و جدا از هم قابل تفکیک هستن.

مثلاً نمیشه گفت یه وکیل فارغ التحصیل کارشناسی ارشد در رشته حقوق خصوصی ،فقطً بر حقوق خونواده ( از نظر عنوان درسی دانشگاهی ) یا دعاوی خانوادگی ( از دید دسته بندی دعاوی در حرفه وکالت ) متمرکزه.

چون حقوق خصوصی از بعد وکالتی می تونه شامل بر دعاوی قرارداده ها ، دعاوی خانوادگی ، وصول مطالبات و… باشه.

با این توضیحات میشه به وکیلی که دارای تجربه کار موفق در دعاوی مشخصی مانند دعاوی شهرداری هاست و از نظر علمی هم چه به جهت آموزش دیدن در گرایشای حقوقی در رابطه و چه از راه مطالعه علمیِ شخصی ، دارای سطح مطلوبیه ، عنوان وکیل متخصص در دعاوی شهرداری رو در مورد اون استفاده کرد ؟

به نظر می رسه توجه هاً به برتری محسوس و خیره کننده اینجور وکلایی بر بقیه وکلای رسمی دادگستری که به وجود اومده بوسیله ترکیب تجربه و علم اونا در مثل این دعاوی و به خودی خود نشون دهنده علاقه شخصی به وکالت در اینجور پرونده هاییه ، خطاب کردن اینجور وکلایی به عنوان یاد شده ؛ بزرگ نمایی در گفتار به حساب نمیاد.

تصور هم سطحی و هم ردیفی وکیلی که موفق به باطل شدن چندین مصوبه عمومی مانند مصوبات شوراهای اسلامی شهرها و هیأت وزیران گردیده با وکیلی که از عهده تشخیص و تمیز صلاحیتای شعب دیوان عدالت اداری و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری بر نمیاد ؛ غیر منطقیه.

پس به نظر می رسه اون دسته از وکلایی که دارای تجربه کار موفق و علم برتری نسبت به توده وکلای دادگستری در زمینه های خاص حقوقی مانند طلاق ، قرارداده ها ، وصول مطالبات ، شهرداریا و… هستن ً موجب تخصصی شدن وکالت گردیده ان.

همونطور که مشاهده می شه گروهی از وکلای دادگستری در عمل بر دعاوی و امور خاصی تمرکز کردن.

با در نظر گرفتن چیزی که بیان شد به نظر می رشد مصرف عبارت وکیل متخصص با پسوندای جور واجور و یا عباراتی مانند وکیل متخصص املاک ، وکیل متخصص در دعاوی شهرداری و… رسماً و از نظر مقررات صنفی نهاد وکالت در ایران ، بدون جایگاه مشخصه ولی ً در سالای گذشته انجام خدمات وکالت تخصصی بوسیله بعضی وکلای دادگستری براساس امتیازات پیش گفته شایع گردیده.

نویسنده : مسعود فریدنی

وکیل پایه یه دادگستری و مشاور حقوقی

عضو رسمی کانون وکلای دادگستری مرکز

۰۹۱۲۳۹۷۸۱۱۷

چیجوری سلامت روحی خود رو افزایش بدیم؟

هدف از زندگی چیه و واسه چه هدفی باید زندگی کنین؟