نمادشناسی سفره هفت سین

nowruz

چیزی که در گستردن سفره هفت سین مهمه تجلی رفتار جامعه ایه براساس اقتصاد کشاورزی در منطقه ای که از نظر جغرافیایی بسیار ناپایداره و حال نکوی روزگار خود رو در قفای این تفالا گونه های نکو می دونستن.

به گزارش آلامتو به نقل از خبرگزاری مهر، ساعاتی قبل از اون که سال نو شروع شه، ایرانیان سفره ای می گسترانند و بر این خوان پر شکوه علاوه بر آینه و کتاب آسمونی و تنگ ماهی و تخم مرغ، هفت نماد جاودانه می بذارن که هر یک با حرف سین شروع می شه.

امروزه نقطه ابتدایی سال نو در بین بیشتر اقوام ایرونی بر سر سفره هفت سینه. پس شناخت ریشه و ابعاد نماد گرایانه واژگان”سفره”، “هفت”و”سین”خالی از لطف نیس و واسه باقی موندن آگاهانه اون اجباری می کنه.

بعضیا فکر می کنند چیدن سفره هفت سین اون قدر که امروز رواج داره، در گذشته ها رواج نداشته و از سنتای آیین نوروز نبوده و شاید به این دلیله که در کتب تاریخی و ادبی قدیمی اشاره ای به هفت سین نشده و با مراجعه به فرهنگا به نظر می رسه قبل از قا آنی نمیشه به شاعری اشاره کرد که هفت سین رو در شعر خود آورده باشه.

سین ساغر بس بود ای ترک ما رو روز عید

گو نباشه هفت سین رندان درد آشام رو

ابوریحان بیرونی سفره هفت رقمی رو از زمان جم می دونه. چون جمشید بر شیطون که راه خیر و برکت، بارش باران سبز شدن گیاهان و نعمتای فراوون رو بسته بود،پیروز شد و دوباره خیر و برکت،نعمت باران و سبز شدن گیاهان شروع شد،به خاطر این مردم گفتن”روزنو” یعنی روزنوین و دوری تازه. پس هرکی از راه تبرک و یادمون در این روز در ظرفی جو کاشت،پس این رسم در ایران پایدار موند که واسه روز نوروز مردم در هفت ظرف هفت نوع از غلات رو می کاشتند و سبز می کردن و از رویش و نمو این غلات،خوبی و بدی محصول و کشت و کار رو در سالی که در پیش داشتن.حدس می زدن.

این وسط چیزی که مهمه،اینه که هر چند سفره محدود به ترکیب کلمه ای”هفت سین”در همه جا عادی نیس،اما اصل گسترش سفره از سفره عقد در آیین عروسی تا سفره شب چله و جشن مهرگان در سرزمین ما وجود داشته و گستردن این سفره واسه جفت و جور آوردن بستری بوده که متناسب با زمان گستراندن اون سفره بهترین چیزها در اون جمع آوری شن.

شاید قدیمی ترین نشون از این سفره، دوازده یا هفت ستونی بوده که جمشید روی اون حبوبات جور واجور رو کاشت و اندازه رشد بیشتر دانه هر کدوم از ستونا فالی خیر بر رویش اون دانه در روزگار آینده شد. اما چیزی که در تموم این سفره گستردنا مهمه تجلی رفتار جامعه ایه براساس اقتصاد کشاورزی در منطقه ای که از نظر جغرافیایی بسیار نا پایداره و حال نکوی روزگار خود رو در قفای این تفالا گونه های نکو می دونستن.

این سفره گستردنا در منطقه ای کم آب که تغییر نزولات جوی در تعیین رفاه زندگی مردم نقش به سزایی داره می تونه بهونه ای واسه فال خوب زدن و آرزوی خوشبختی باشه،این وسط سفره هفت سین سفره ایه که در اون مجموعه ای ظاهری از بهترین هدایای ایزدی گرد اومده هدایایی که هر کدوم به شکلی نمونه ای از تموم مطلوبات خرده فرهنگای ایران از کویرهای خشک تا کوه های سر به فلک کشیده و با باور بر این که در شروع سال،هرکی به هر کاری مشغول باشه تا آخر سال نو به اون کار مشغول و گرفتاره؛پس با نگاه به بهترین چیزها در سر این سفره شکر گزار و خواهان دووم اونا تا سال بعد هستیم.

در تقدس عدد هفت و نماد این شماره بر سر سفره هفت سین سخن بسیاره حضور اسرار آمیزاین عدد در قبل و بعد از اسلام در فرهنگ ایران و حتی غیر ایران جلوه ای خاص داره.

در فرهنگ اسلامی از هفت طبقه آسمون و هفت مرحله سلوک عرفا،ایام هفته و هفت طواف دور خونه خدا گرفته تا هفت عضو بر زمین نهاده به هنگام نماز و هفت گاو چاق و هفت گاو لاغر که هفت سال زیادی و هفت سال خشکی رو خبر دادن.در فرهنگ قبل از اسلام هفت فرشته اهورایی و هفت دریا در ایران نمونه های بسیاری دیگه مثل این جلوه هایی از تجلی اسرارآمیز این عدده.

به چه دلیل هفت؟و چراسین؟در جواب باید گفت پیش بیشتر ملل،عدد هفت برگزیده و مقدسه.در سفره نوروزی انتخاب این عدد خیلی با اهمیته.ایرانیان باستان این عدد رو با هفت می شاسند، یا هفت جاودانه مقدس رابطه می دادن. در نجوم عدد هفت،خونه آرزوهاست و رسیدن به امیدها رو در خونه هفت نوید میدن. علامه مجلسی می فرماید؛ آسمون هفت طبقه و زمین هفت طبقه س و هفت ملکه یا فرشته، موکل بر این هستن و اگه موقع تحویل سال،هفت آیه از قرآن مجید رو که با حرف سین شروع می شه بخونن اونا رو ازآفات زمینی و آسمونی محفوظ می دارن، این موارد نامعلوم و حیرت زدگی زا که واسه گشودن راز و رمز اون باید به کلمه، سنن، عرف و تعبیرهای عامیانه مراجعه کرد و به نیروی تعقل و تخیل رازهای اون رو باز شناخت،مواردیه که بیشتر محققان شکل ظاهری اون رو دیده ان و از درون اون نا آگاه بودن.

دلیل موندگاری و توان و شکیب این آداب و رسوم همون رازهای داخلی اوناس که به تاریخ و فرهنگ و خوی و عادات مردم ایران زمین پیوند داره؛مردمانی که به شادی و نشاط و خوشبختی و فلاح علاقه مند بودن و واسه این پایداری این نشاط،با فکر ایام رو با جشنی همراه با خرد سپری می کردن.

خبرگزاری مهر نشر دوباره