جستجوی مقالات فارسی – 
بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی با توجه به نقش  …

جستجوی مقالات فارسی – بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی با توجه به نقش …

اکتبر 23, 2020 Off By مدیر سایت

کاهش کیفیت خدمات ارائه شده به مشتریان و ارباب رجوع و به دنبال آن نارضایتی از خدمات میشود، شناخت و پیشگیری از فرسودگی شغلی در ارتقاء بهداشت روانی افراد و افزایش سطح کیفیت خدمات ارائه شده، نقش بسزایی خواهد داشت (شرمن و همکاران[۵]، ۲۰۱۴). فرسودگی شغلی در جوامع امروزی شیوع زیادی پیدا کرده و تمام ابعاد زندگی را در برمیگیرد و از یک طرف موجب افزایش اعتیاد، طلاق، ترک شغل و بیماریهای جسمی و روانی و از طرف دیگر موجب کاهش نیروی مولد کاری و ضربه به اقتصاد کشور میشود. این پدیده جامعه را در همه ابعاد با خطر مواجه میکند (هنرپیشه و غروی، ۱۳۹۲). افرادی که دچار فرسودگی شغلی هستند نهتنها خود دچار مشکلاند بلکه برای دیگران نیز مشکل ایجاد کرده و سلامت روان و کارایی آنها را به خطر میاندازد. نکته قابل توجه اینکه افرادی که به طور افراطی کار میکنند و اضافهکاریهای متعدد دارند و یا روزهای تعطیل نیز کار میکنند، غالباً بیشتر مستعد فرسودگی هستند (ساعتچی، ۱۳۸۲). علائم و نشانههای فرسودگی شامل خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش عملکرد فردی در رابطه با همکاران و بیماران است. افراد مبتلا به فرسودگی شغلی اغلب از سردرد، اختلال خواب، خلق تحریکپذیر، ناموفق بودن در زندگی زناشویی، اضطراب، افسردگی، فشار خون بالا و …. رنج میبرند (مککیو[۶]، ۲۰۰۶). عامل اصلی فرسودگی شغلی، تحمل فشار روانی ناشی از کار به مدت طولانی همراه با کار زیاد است. علاقه نداشتن به کار، ناهماهنگی تخصص با حرفهای که فرد در آن مشغول به فعالیت است، خارج از ظرفیت و استعداد بودن مشاغل و غیره، افراد را به سوی فرسودگی شغلی سوق میدهد (فرجپور، ۱۳۹۲). نکته مهم در ارتباط با فرسودگی شغلی هزینههای مستقیم و غیرمستقیم آن است. فرسودگی شغلی باعث غیبت کارکنان از محل کار، کاهش کیفیت کار، تعارضات بین فردی با همکاران، مشکلات جسمی-روانی، تغییر شکل و سرانجام ترک خدمت میشود. ترک خدمت هزینههای زیادی برای سازمان به دنبال دارد. براساس اطلاعات موجود در اتحادیه اروپا همه ساله ۲۰ میلیون یورو به مخارج ناشی از استرس و فرسودگی شغلی اختصاص داده میشود. در ایالات متحده این هزینه به ۳۵۰ میلیون دلار در هر سال میرسد (امیری و همکاران، ۱۳۹۰).
بنابراین ما در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال هستیم که آیا تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی با توجه به نقش سازمان تاثیر دارد؟ که پاسخ به این سوال لزوم انجام این کار پژوهشی را در بر دارد.
۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
تعارض پدیده‌ای است که آثار مثبت و منفی روی عملکرد افراد و سازمان‌ها دارد. استفاده صحیح و مؤثر از تعارض موجب بهبود عملکرد و ارتقای سطح سلامتی سازمان می‌گردد و استفاده غیر مؤثر از آن موجب کاهش عملکرد و ایجاد کشمکش و تشنج در سازمان می‌شود. استفاده مؤثر از تعارض مستلزم شناخت و درک کامل ماهیت آن و همچنین علل خلق کننده و کسب مهارت در اداره و کنترل آن است که البته امروز به عنوان یکی از مهمترین مهارت‌های مدیریت به شمار می‌آید. توانایی برخورد با تعارض و اداره آن، در موفقیت مدیران سازمان‌ها نقش ارزنده‌ای دارد. اگر تعارض‌ها سازنده باشند، موجب بروز افکار نو و خلاق می‌شوند و زمینه تغییر و نوآوری و تحول سازنده را در سازمان فراهم می‌سازند و در نهایت به مدیریت کمک می‌کنند تا به اهداف سازمانی خویش نائل آید (چلاریو و استامپ[۷]، ۲۰۱۱).تعارض یکی از موانع عمده تحقق هدفهای یک سازمان در بین افراد است. تعارض به عنوان جزء اجتناب ناپذیرو لاینفک از زندگی سازمانی قلمداد میشود که اغلب به علت ویژگیهای سازمانی پدید میآید (شیری، ۱۳۸۰). در واقع منفعت مداری محور تعارض است. تعارض در سازمان چه به عنوان امری مطلوب یا امری غیر مطلوب تلقی شود، واقعیتی انکار ناپذیر است. تعارض هنگامی پدید میآیدکه تضاد منافع وجود داشته باشد. واکنش طبیعی پدیده تـــــعارض در سازمان این است که میتوان ان را به عنوان یک نیروی بازدارنده به حساب آورد که تحت شرایط مشمئــزکننده به وجود میآید. تعارض به عنوان یک وضـع یا حالـت تأسف بار به حساب میآید، ولی در اوضاع و شرایط مطلوب، از آن دیـاررخت برمیبندد. در همه جا و در هر سازمانی تعارض وجود دارد. بعضی از مدیران به علت ناتوانی در درک این مطلب سعی کردند با توسل به شیوههای قهرآمیز، تضاد و اختلافنظرها را در سازمانهای خود سرکوب کنند. در حالی که تحقیقات نشان داده است سازمانهایی که در آنها تضاد کمتری وجود دارد، عموماً در محیطهای رقابتی با شکست مواجه میشوند چرا که اعضای چنین سازمانهایی آنقدر متجانس هستند که برای سازگاری یا تطبیق خود با شرایط محیطی آمادگی کمی دارند و یا چنان از وضع موجود راضی هستند که تصور میکنند نیازی به بهبود وضع موجود ندارند. در حالی که تعارض به مثابه خون تازهای در رگهای سازمانهای پرتکاپو، پیشرو و توفیق طلب است و سروکار داشتن با تعارض در قلب مدیریت هر سازمانی نهفته است (طبرسا، ۱۳۹۲). از طرفی، جو سازمانی نیز یکی از ابعادی است که در هر واحد سازمانی نشاندهند فضای اجتماعی حاکم بر آن واحد است. جو سازمانی حاکم بر یک واحد می‌تواند در موفقیت آن واحد در زمینههای مختلف تاثیرگذار باشد (کرمانی، ۱۳۸۵).
همچنین جو سازمانی مطلوب وفاداری، همکاری در بین افراد و گروههای مختلف در فعالیت و سرویس‌دهی مطلوب به مشتری را در پی دارد و از طرفی جو نامطلوب پیامدهای مانند صرف زمان کاری به بحث و مشاجره افراد با یکدیگر، تنش زیاد و جست و جو برای یافتن شغل دیگر، کاهش ارتباط با سرپرستان و عدم رضایت شغلی را در پی دارد (قبادی، ۱۳۷۵). جو سازمانی از فعالیتهای روزمره در سازمانها نشات گرفته و نگرش و رفتار کارکنان را هم به صورت مثبت مانند افزایش بهرهوری، رضایت شغلی و انگیزش و هم به روش منفی مانند خستگی، غیبت از کار، ترک خدمت و حوادث شغلی تحت تاثیر قرار میدهد (نیکپیما و غلامنژاد، ۱۳۸۹). جو سازمانی مجموعه ویژگیهایی است که یک سازمان را توصیف میکند و آن را از دیگر سازمانها متمایز میسازد، تقریبا در طول زمان پایدار است و رفتار افراد در سازمان را تحت تاثیر قرار میدهد. میتوان جو سازمانی را به بیانی دیگر چنین بیان کرد: جو سازمانی درک کارکنان از محیطی است که در آن مشغول به کار هستند. به این دید میتوان جو سازمانی را نتیجه رهبری مدیر دانست. تحقیقات نشان میدهد جو سازمانی رابطه مستقیم با توانایی مدیر در برانگیختن کارکنان با برآورده ساختن نیازهای روانی آنها همچون توفیقطلبی، قدرت و …. دارد (حسینی و یمیمن، ۱۳۹۲).
از سوی دیگر، امروزه در بسیاری از سازمانها، فشارهای عصبی و روانی به درجات گوناگونی وجود دارد. یکی از پیامدهای فوری استرس و فشارهای روانی، پدیده فرسودگی شغلی است. مفهوم فرسودگی شغلی در اوایل ۱۹۷۰ برای اولین بار از سوی فروید ونبرگر[۸] معرفی شد. وی فرسودگی شغلی را حالتی از خستگی و ناکامی میداند که به علت از خودگذشتگی فرد در روش زندگی یا ارتباطی که به وصول نتیجه دلخواه منجر نمیشود، به وجود میآید. رایجترین تعریف از فرسودگی را مسلش و جکسون[۹] مطرح کردند. طبق نظر ایشان، فرسودگی شغلی نشانگان روانشناختی از تحلیل عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش احساس موفقیت فردی است. این نشانگان در سازمانی که انسان نقش حساس و حیاتی در آن دارد، بیشتر دیده میشود (پدرو و همکاران[۱۰]، ۲۰۰۲).با توجه به اینکه شغل یک منبع مهم برای امرار معاش و احراز موفقیتهای اجتماعی است و در صورتی که مطابق خواست فرد و در راستای رفع نیازهای اجتماعی وی نباشد میتواند به نارضایتی، تحلیل قوای جسمی و روحی منجر شود. همچنین محیط کار از محرکهای فیزیکی، روانی و اجتماعی تشکیل شده است که هر کدام از این موارد میتوانند عامل ایجاد تنیدگی به حساب آیند. برخی از مشاغل با تنیدگیهای زیادی همراه هستند و این امر معلول ماهیت، نوع وظایف و مسئولیتهای اینگونه شغلهاست. استرسهای ناشی از شغل باعث بروز نارضایتی در فرد شاغل میگردد و این به نوبه خود باعث تاثیرات منفی به سزایی در سایر زمینههای زندگی اعم از اجتماعی، فردی و خانوادگی میشود (بیگلو و همکاران، ۱۳۹۲). فرسودگی شغلی نوعاً با واکنشهای هنجار در برابر تعارض، ناکامی و فشار شغل شروع میشود، اما این واکنش سرانجام به قدری شدید میشود که کارکرد شخص را مختل میکند. فرسودگی شغلی کاهش قدرت سازگاری فرد با عوامل استرسزاست و سندرمی است مرکب از خستگی جسمی و عاطفی که منجر به ایجاد خودپنداری منفی در فرد، نگرش منفی نسبت به شغل و فقدان احساس ارتباط با مراجعان به هنگام انجام وظیفه میباشد. این سندرم ممکن است فرد را به سوی انواع بیماریهای جسمی و روانی سوق دهد و فرد را به بالاترین مرحله فرسودگی روانی و عاطفی برساند (افتخاریهریس، ۱۳۸۲).
اهمیت تعارض و ضرورت مدیریت اثربخش آن، فرسودگی شغلی و جو سازمانی باعث شده است که مطالعه تعارض در سازمان، فرسودگی شغلی و جو سازمانی مورد علاقه محققان و صاحبنظران مدیریتی و سازمانی قرار گیرد. در این بین، توجه به میزان و نحوه ادراک تعارض در سازمان و تاثیر آن بر فرسودگی شغلی می‌تواند به مدیران کمک کند تا شرایطی فراهم آورند که افراد تعارض و تضاد کمتری را تجربه نمایند. در این پژوهش تلاش شده است، تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی با توجه به نقش جو سازمانی در میان کارکنان گمرک شهرستان مهران بررسی و مطالعه گردد.
۱-۴- اهداف تحقیق
۱-۴-۱- اهداف کلی
۱- مطالعه و بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۲- مطالعه و بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر جو سازمانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۳- مطالعه و بررسی تاثیر جو سازمانی بر فرسودگی شغلی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۱-۴-۲- اهداف جزئی
۱- مطالعه و بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی شخصیتزدایی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۲- مطالعه و بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی هیجانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۳-مطالعه و بررسی تاثیر تعارض در محیط کار بر فرسودگی نقصان تحقق شخصی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۴- مطالعه و بررسی تاثیر جو سازمانی بر فرسودگی شخصیتزدایی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۵- مطالعه و بررسی تاثیر جو سازمانی بر فرسودگی هیجانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۶- مطالعه و بررسی تاثیر جو سازمانی بر فرسودگی نقصان تحقق شخصی کارکنان گمرک در شهرستان مهران
۱-۵- فرضیههای پژوهش
۱-۵-۱- فرضیههای اصلی
۱- تعارض در محیط کار بر فرسودگی شغلی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۲- تعارض در محیط کار بر جو سازمانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۳- جو سازمانی بر فرسودگی شغلی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۱-۵-۲- فرضیههای فرعی
۱- تعارض در محیط کار بر فرسودگی شخصیتزدایی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۲- تعارض در محیط کار بر فرسودگی هیجانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیرمعناداری دارد.
۳-تعارض در محیط کار بر فرسودگی نقصان تحقق شخصی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۴- جو سازمانی بر فرسودگی شخصیتزدایی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۵- جو سازمانی بر فرسودگی هیجانی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۶- جو سازمانی بر فرسودگی نقصان تحقق شخصی کارکنان گمرک در شهرستان مهران تاثیر معناداری دارد.
۱-۶- قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی: به طور عام مباحث مربوط به رفتار سازمانی و به طور خاص مفاهیم فرسودگی شغلی، تعارض در محیط کار و جو سازمانی را شامل می شود.
قلمرو زمانی: اطلاعات و داده های این تحقیق مربوط به سال ۹۴-۹۳ می باشد
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق کارکنان گمرک شهرستان مهران میباشد.
۱-۷- جنبه جدید و نوآوری پژوهش
جنبه جدید و نوآور بودن این پژوهش در این میباشد که تاکنون تحقیقی با این عنوان در این سازمان انجام نپذیرفته است، همچنین این پژوهش در روش و استفاده از نرمافزار نیز جدید میباشد.
۱-۸- سازمانهای بهره بردار احتمالی
۱- شرکتهای کوچک و متوسط
۲- شرکت مخابرات
۳- شرکتهای خصوصی

این مطلب را هم بخوانید :
جستجوی مقالات فارسی - تأثیر قصه گویی بر علائم رفتار لجبازی ـ نافرمانی کودکان- قسمت ۵

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir