ارزیابی و رتبه بندی توان های اکوتوریسمی و ظرفیت گردشگری شهر کرمانشاه- قسمت  …

ارزیابی و رتبه بندی توان های اکوتوریسمی و ظرفیت گردشگری شهر کرمانشاه- قسمت …

اکتبر 23, 2020 Off By مدیر سایت

۱-۶- فرضیه‏های تحقیق
به نظر می‌رسد وجود جاذبه‌های اکوتوریستی در منطقه مهمترین عامل سرمایه‌گذاری باشند.
به نظر میرسد محیط درونی(عوامل داخلی) تاثیر بیشتری بر اولویت‌های سرمایه‌گذاری در شهر کرمانشاه دارد.
۱-۷- روش شناسی تحقیق
پژوهش حاضر از نظر ماهیت از جمله تحقیقات توصیفی – تحلیلی است که از لحاظ هدف کاربردی-توسعهای و از نظر جمع‌آوری دادهها از نوع پیمایشی و برای جمع‌آوری دادهها از مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی مانند پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده میشود. جامعهی آماری پژوهش را، کارشناسان، صاحب نظران، برنامه‌ریزان گردشگری و کارشناسان ادارهی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خواهد بود که برای دستیابی به شاخصهای پژوهش از روش دلفی و از طریق پرسشنامه ارزیابی میگردد. همچنین در ادامه پژوهش جهت رسیدن به اهداف پژوهش از تکنیک TOPSIS و SWOT استفاده گردید.
۱-۸- ابزار گردآوری داده‌ها
استفاده از کتابخانه برای جمع‌آوری مبانی نظری و پیشینه تحقیق
استفاده از کتابها، فصلنامهها، مجله‌ها، مقالهها و پایان‌نامه‌ها
استفاده از دادههای سازمانهای مربوطه و تجزیه و تحلیل آنها
استفاده از نقشه های سازمان نقشه‌برداری کشور
استفاده از پرسشنامه و مصاحبه حضوری
مطالعات میدانی جهت گردآوری اطلاعات
استفاده از نرم‌افزارها و مدلهای علمی جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها
۱-۹- جامعه آماری و روش نمونه‏گیری
جامعه آماری پژوهش حاضر را مدیران، برنامه‌ریزان و صاحبنظران حوزه گردشگری در شهرستان کرمانشاه و استان تشکیل میدهد که دادههای پژوهش از طریق پرسشنامه و مصاحبه و مطالعات میدانی جمع‌آوری می‌گردد. روش نمونه‌گیری این پژوهش تصادفی ساده می‌باشد.
۱ – ۱۰- روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها
ابتدا برای دست‌یابی به شاخصهای پژوهش یک پرسشنامه باز بر اساس تکنیک دلفی طراحی میگردد. به عبارتی هدف از تکنیک دلفی، جمع آوری اطلاعات و کسب نظرات از کارشناسان به منظور تسهیل فرآیند حل معضل تصمیمگیری و برنامه‌ریزی میباشد. با استفاده از شاخص‌های به دست آمده سایر پرسشنامه‌های پژوهش طراحی می‌گیرد و بعد از پیمایش دادههای حاصل از پرسشنامههای پژوهش از تکنیک تصمیم‌گیری چند معیاره TOPSIS و مدل راهبردی SWOT برای تجزیه و تحلیل عناصر تشکیل دهنده موضوع استفاده گردید. مدلهای تحلیلی پژوهش TOPSIS و SWOT است که برای اولویت بندی و تعیین اهمیت اکوتوریسم به کار گرفته می‌شوند. به منظور تعیین مجموعه عوامل داخلی و خارجی موثر در گردشگری و اکوتوریسم استان از نظرات کارشناسان گردشگری در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان استفاده می‌گردد. بعد از جمع‌آوری اطلاعات جهت آمایش داده‌ها و تنظیم گزارش وضع موجود تکنیک TOPSIS به کار برده می‌شود. برای وزن‌دهی به شاخص‌ها در این تکنیک، از پرسش‌نامه استفاده و در نهایت، شهر کرمانشاه به لحاظ اکوتوریسم اولویت‌بندی و نزدیکی نسبی به وضعیت ایده‌ال در هر بخش محاسبه می‌گردد. در ادامه از تکنیک SWOT یا تکنیک شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها برای ارزیابی وضعیت گردشگری استفاده می‌گردد. به عبارتی مدل تحلیل استراتژیک یکی از ابزارهای استراتژیک تطابق نقاط قوت و ضعف در محیط داخلی با فرصت‌ها و و تهدیدات در محیط بیرونی است. در نهایت با ارزیابی مجموعه عوامل داخلی و خارجی به ارائه راهبردها جهت توسعه اکوتوریسم در شهر کرمانشاه پرداخته می‌گردد.
فصل دوم
مبانی نظری تحقیق
۲ – ۱ – مقدمه
گردشگری پدیده قرن بیستم است و نمیتوان آن را نادیده گرفت؛ بلکه باید به عنوان پدیدهای که وجود دارد (خوب یا بد)، به آن نگریست. همه ساله، میلیونها نفر به سفر میروند و کسی نمیتواند آنها را از سفر باز دارد؛ آنها خواهند آمد، پس بگذارید از این حرکت به عنوان منبعی برای توسعه استفاده شود (کابن[۲]، ۱۹۷۸: ۸۴). رشد روز افزون و شتابنده صنعت گردشگری موجب شده که بسیاری از صاحب‌نظران، قرن بیستم را قرن گردشگری بنامند. به نظر متولیان امور گردشگری، در پایان قرن بیستم و آغاز قرن بیست و یکم انقلابی در گردشگری رخ میدهد. انقلابی که امواج آن در اقصا نقاط جهان اثرگذار خواهد بود(سازمان جهانی گردشگری، ۱۹۹۶: ۹). در حال حاضر گردشگری بزرگترین صنعت خدماتی جهان شناخته شده است به طوریکه رشد آن تغییرات اجتماعی و اقتصادی شدیدی را به دنبال داشته است. توجه به گردشگری از یک سو به علت اهمیت اقتصادی آن و از سوی دیگر به دلیل اثرات فرهنگی و اجتماعی آن است (سلیمانی، ۱۳۸۶: ۵۵). توسعه صنعت گردشگری برای کشورهای در حال توسعه که با معضلاتی چون نرخ بیکاری بالا، محدودیت منابع ارزی و اقتصاد تک محصولی مواجهاند، اهمیت فراوانی دارد. از سوی دیگر، لزوم توجه جدی به مقوله سیر و سیاحت و گردشگری، به عنوان پدیده‌ای نو در زندگی ماشینی قرن بیست و یکم، ضرورت کاملاً محسوسی است و اهمیت آن روز به روز در دنیا افزایش می‌یابد (باتلر، ۲۰۰۲: ۱۴). شاید به همین دلیل است که لویس ترنر گردشگری را امیدبخش‌ترین و پیچیدهترین صنعتی میداند که جهان سوم با آن روبهروست و معتقد است گردشگری بیشترین قابلیت را برای جانشینی دیگر صنایع درآمدزا دارد (لی، ۱۳۷۸: ۱). امروزه اقتصاددانان ضرورت برنامه‌ریزی منطقه‌ای صحیح را برای رسیدن به توسعه متوازن مطرح میکنند و معتقدند توسعه متعادل منطقه‌ای بر آن است که بهترین شرایط و امکانات را برای توسعه جامع همه مناطق فراهم آورد تا تفاوتهای کیفی زندگی بین منطقه‌ای و درون منطقه‌ای را به حداقل برساند و نهایتاً از بین ببرد (فلاحتی و احمدیان،۹۰: ۱۰۳-۱۰۵). در این میان گردشگری به عنوان یک صنعت پویا که دارای نوعی ساختار‌شکنی است میتواند گامی مهم جهت توسعه مناطق باشد (بدری و یاری حصار،۱۳۸۸: ۶۱). بر این اساس یکی از راهبردهائی که برای تقویت نواحی محروم و دارای قابلیت توسعه مطرح شده است، توسعه و گسترش گردشگری در مناطقی است که دارای پتانسیل‌های لازم برای توسعه گردشگری هستند، لذا یکی از راهکارهای مهم بسط و توسعه گردشگری، سرمایه‌گذاری در مناطق دارای پتانسیل‌های گردشگری است که گسترش صنعت گردشگری در مکانهایی که پتانسیل بالقوه جذب گردشگر را دارند میتواند به عنوان ابزاری کارآمد در جهت رشد و توسعه همه جانبه جوامع میزبان به کار گرفته شود( تقوایی و همکاران، ۱۳۹۰: ۹۹). اکوتوریسم یکی از جنبههای گردشگری محسوب می‌گردد. رویکرد به اکوتوریسم به عنوان الگوی فضایی گردشگری در طبیعت، امروزه مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. اکوتوریسم میرود تا در قرن بیست و یکم بسیاری از فضاهای جغرافیایی را تحت تاثیر قرار داده و الگوی فضایی جدیدی را در نواحی مختلف جغرافیایی ایجاد نماید (رخشانی‌نسب و ضرابی، ۱۳۸۸: ۴۲). این نوع از توریسم در حال حاضر توجه زیادی را به خود جلب کرده است و رشد فزایندهای را دارد. از سوی دیگر با توجه به ورود مباحثی نظیر توسعه پایدار به جوامع مختلف، اکوتوریسم اهمیت فوق‌العاده‌ای را به دست آورده است، تا جای که سال ۲۰۰۲ از سوی سازمان جهانی توریسم سال بین‌المللی اکوتوریسم نامیده شده است (حیدری چیانه، ۱۳۸۳: ۸۴). بر اساس برآورد سازمان جهانی گردشگری(WTO) در حالی که رشد عمومی صنعت توریسم برای نخستین دهه پیش رو(۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰) بین ۳/۴ تا حداکثر ۷/۶ درصد پیش‌بینی شده بود، یافتههای موجود بیانگر آن است که بیشترین قسمت از این رشد در بخش اکوتوریسم به وقوع پیوسته و به طور کلی رشد این بخش بین ۱۰ تا ۳۰ درصد خواهد بود. به این ترتیب انتظار میرود تا یک دهه دیگر شمار طبیعتگردان که اکنون ۷ درصد از کل مسافران جهان را شامل میشود، به بیش از ۲۰ درصد برسد (رخشانی‌نسب و ضرابی، ۱۳۸۸: ۴۲ – ۴۳).
۲ – ۲ – تاریخچه گردشگری در ایران
ایران با توجه به تمدن کهن خود، از کشورهای صاحب تجربه و سابقه در گردشگری محسوب می‌شود. این سابقه با توجه به دو عامل اصلی قابل تحلیل و بررسی است: یکی موقعیت جغرافیایی، سیاسی و جذابیتهای متنوع و فراوان، تاریخی و فرهنگی کشور، و دیگری وی‍ژگیهای اخلاقی و فرهنگی و علاقهای که ایرانیان به سیر و سفر و مهمان‌نوازی دارند (شالچیان، ۱۳۷۲: ۱۲). اکتشافات انجام شده در کوههای زاگرس و البرز نشان میدهند که زندگی غارنشینی در این نواحی، از دوران نوسنگی سابقه داشته است. این پیشینه تاریخی زمینه مساعدی را برای رشد تمدن عصر باستان فراهم میکرد (گزارش صندوق بین‌المللی پول، ۲۰۰۰: ۶۰). تاریخ اسکان در فلات ایران، اگرچه از دوران نوسنگی تا مهاجرت اقوام آریا ابهاماتی دارد، اما شواهدی روشنی در دست است که این مکان از دیرباز مسکونی بوده است (سازمان ایرانگردی و گردشگری، ۱۳۷۶: ۸). ایران، به وی‍‍ژه از قرن هفدهم میلادی، اوج دوران حکومت، به عنوان یک کشور جذاب نظر بسیاری از گردشگران اروپایی را به خود جلب کرد. قرن هفدهم میلادی (مصادف با قرن یازدهم و دوازدهم هجری قمری) را میتوان سرآغاز توجه گردشگران خارجی به ایران دانست. از دوران پیش از اسلام نوشتههای در دست است که از سفر بعضی از یونانیان و رومیان به ایران حکایت دارد. در دوران بعد از اسلام، نخستین کسی که از مغرب زمین به ایران سفر کرد و سفرنامهای را هم در شرح مسافرت خود به ایران نگاشت، بنیامین تودلای اهل اسپانیا بود. سیاحانی چون سرتوماس هربرت، ژان باتیتسه، پیتر دلاواله و شوالیه شارونپس از دیدار از ایران، از مبلغان واقعی گردشگری در این سرزمین و معرفی‌کننده آن به عنوان هدفی مطلوب برای گردشگران دنیا بودهاند. در نیمه دوم قرن نوزدهم، لیدی‌شل، واتسون، گوبینو و دکتر بروگسی از زمره نویسندگانی بودند که با کتابهای خود نام ایران را به نیکی بر سر زبانها افکندند (مرسلوند، ۱۳۷۶: ۱۲). سیر سیاحت ایرانیان و میل آنان به گردشگری در اروپا، از عصر مشروطیت رو به فزونی نهاد. در دوران حکومت رضاشاه، با اعزام دانشجویان ایرانی به غرب و گسترده شدن ارتباطات سیاسی و تجاری، همچنین احداث هتلهایی به سبک اروپایی در نقاط مختلف کشور، ایران در آستانه تبدیل شدن به یکی از نقاط جذب گردشگر قرار گرفت (سازمان ایرانگردی و گردشگری، ۱۳۷۶: ۱۲).
۲ – ۳ – انواع گردشگری
تاکنون صاحبنظران و سازمانهای بین‌المللی با توجه به معیارهای مختلف، دستهبندیهای متعددی از گردشگری ارائه کردهاند؛ برای مثال میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
والن اسمیت شش نوع گردشگری را در طبقه بندی خود، به شرح زیر بیان میکند:
گردشگری قومی: در این نوع گردشگری، گردشگران به منظور مشاهده سبک زندگی افراد بومی و اقوام، سفر میکنند. فعالیتهای متداول آنها شامل دیدار از منازل افراد بومی، حضور در جشنها و شرکت در مراسم مذهبی آنهاست. هدف گردشگری قومی، شناخت اقوام مختلف و شرکت در تجربههای آنهاست.
گردشگری هنری: در این گردشگری، گردشگر دوست دارد تا هنرهای ملل و مردم دیگر را شناخته و با آنها آشنا شود. شناخت هنرهای دستی، آشنایی، دیدن و شنیدن موسیقی و حرکات موزون، در زمره فعالیت‌های گردشگران در این نوع گردشگری است.
گردشگری تاریخی: این دسته از گردشگران به بازدید از موزهها، مسجدها، کلیساها و آثار تاریخی و بناهای باستانی میپردازند. در این نوع، گردشگران از اجرای نمایشنامههایی که وقایع مهم دوران گذشته را بازسازی میکند استقبال خواهند کرد.
گردشگری مبتنی بر طبیعت یا طبیعت‌گرا: تاکید گردشگر طبیعت‌گرا بر جاذبههایی طبیعی و محیطی است. هدف آن پناه بردن به آغوش طبیعت زیبا و تحسین جاذبههای طبیعی است. گردشگر طبیعت‌گرا علاقهمند به شگفتیهای جهان هستی همچون آبشارها، جنگلها، کوهستانها، کویرها، صحراها و سایر جاذبههای طبیعی است.
گردشگری تفریحی و ورزشی: گردشگر تفریحی و ورزشی توجه خود را معطوف به شرکت در فعالیتهای ورزشی، استفاده از چشمههای آب معدنی، حمام آفتاب و دیگر فعالیتهای اجتماعی در یک محیط دلنشین و راحت میکند. گردشگر تفریحی مایل است تا زمانی را که در سفر سپری میکند؛ برای تمدید اعصاب و رفع خستگی و تفریح استفاده کند.
گردشگری مرتبط با کار: هدف این نوع گردشگری تفریح و یا استراحت نیست، بلکه انجام بخشی از حرفه و کار در مدیریت سفر است. مشخصه این گردشگری شرکت در کنفرانسها، گردهماییها، سمینارهای علمی، تحقیقاتی و تخصصی است (رضوانی، ۱۳۸۷: ۶ – ۷).
۲ – ۳ – ۱- گردشگری بر پایه هدف از سفر
تفریحی، تفرجی
فرهنگی
ماجراجویی، ورزشی
سلامتی(بهبودی)
عقد قرار داد و انگیزهای (کریمپناه، ۱۳۸۴: ۲۳).

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.