سکته مغزی (هموراژ مغزی) یک آسیب ی نورولوژیک ناگهانیه که به خاطر مشکل در خون رسانی به یک ناحیه از مغز رخ می ده. متأسفانه آمار سکته ی مغزی در ایران خیلی جالب نیس و طبق تحقیقات انجام شده، سن سکته مغزی در ایران ۱۰ سال پایین تر از بقیه کشورهاست. سکته مغزی به علل مختلفی اتفاق میفته که یکی از اونا خونریزی مغزیه. خونریزی مغزی چندین علامت داره. شاید خیلیا سردرد رو اولین نشونه خونریزی مغزی بدونن، اما در خیلی از مواقع ممکنه شخص برخلاف خونریزی مغزی اصلا سردرد نداشته باشه. خونریزی مغزی یک مشکل اورژانسیه و نیاز به پیگیری و درمون فوری داره، درغیر این صورت ممکنه به آسیبای دائمی یا حتی مرگ منجر شه. پس اگه یک یا چند مورد از علائم خونریزی مغزی رو دارین یا عوامل خطر ذکرشده در مطلب زیر درمورد شما صدق می کنه، لطفا اونو جدی بگیرین و به محض احساس خطر به اورژانس مراجعه کنین.

 

خونریزی مغزی، یک نوع سکته مغزیه. این خونریزی به خاطر پارگی یک شریان در مغز و خونریزی موضعی بافتای دور به وجود میاد. این خونریزی درواقع باعث مرگ سلولای مغزی می شه. ریشه ی یونانی واژه خون، hemoه و Hemorrhage در اصل به معنای سرازیر شدن خونه. خونریزیای مغزی، خونریزیای داخل جمجمه یا خونریزیای درون مغزی هم نامیده می شن. حدود ۱۳ درصد از سکتهای مغزی به دلیل خونریزیای مغزی اتفاق می افتن.

موقع خونریزی مغزی چه اتفاقی میفته؟

هنگامی که خون به دلیل ضربه (آسیب) بافتای مغزی رو تحریک می کنه، اونا متورم می شن. این وضعیت به اِدم مغزی معروفه. این خون به شکل یک توده جمع می شه که بهش هماتوم میگن. این شرایط باعث افزایش فشار روی بافت مغزی نزدیک می شه و پس، جریان خون لازم رو کم می کنه و سلولای مغزی رو می کُشد. خونریزی می تونه در داخل مغز، بین مغز و غشاهایی که اونو می پوشونن، بین لایه های پوشاننده ی مغز یا بین جمجمه و پوشش مغز اتفاق بیفته.

دلیل خونریزی مغزی چیه؟

چندین دلیل و عامل خطر واسه خونریزی مغزی هست. شایع ترین اونا عبارت ان از:

  • ضربه (آسیب) به سر: ضربه شایع ترین دلیل خونریزی مغزی در افراد کمتر از ۵۰ ساله.
  • فشار خون بالا: این مریضی طولانی می تونه در درازمدت، دیواره های رگای خونی رو تضعیف کنه. مریضی فشار خون درمون نشده، یکی از علل کلی و قابل پیشگیری خونریزی مغزیه.
  • آنوریسم: یعنی یک ضعف در دیواره ی شریان خون که باعث برجستگی و تورم اون می شه. این شریان ممکنه پاره شه و خونریزی کنه که به سکته مغزی منجر میشه.
  • مشکلات عروق خونی (ناهنجاریای شریانی وریدی): ضعف در رگای خونی داخل و دور مغز ممکنه به طور مادرزادی و هنگام تولد وجود داشته باشه و فقط درصورت پیشرفت علائم تشخیص داده شه.
  • آنژیوپاتی آمیلوئید: این یه جور ناهنجاری در دیواره های رگای خونیه که بعضی وقتا به خاطر افزایش سن و فشار خون بالا ایجاد می شه. این وضعیت ممکنه قبل از اونکه باعث بروز یک خونریزی مغزی بزرگ شه، خونریزیای کوچیک بسیاری بسازه که کسی متوجه ی اونا نشه.
  • مشکلات خون یا خونریزی: هموفیلی و کم خونی داسی شکل، هردو می تونن در کاهش سطوح پلاکتای خون و درنتیجه افزایش احتمال خونریزی نقش داشته باشن.
  • مریضی کبد: این مریضی کلا باعث افزایش خونریزی بدن می شه.
  • تومورهای مغزی.
مطلب مشابه :  الگوی علم دینی (اسلامی) از دیدگاه چودهاری

علائم خونریزی مغزی چیه؟

علائم خونریزی مغزی می تونن متفاوت باشن. این علائم به محل خونریزی، شدت خونریزی و میزان بافتایی که تحت اثر خونریزی قرار گرفتن، بستگی داره. علائم ممکنه یهویی یا کم کم ایجاد شن. می تونن کم کم بدتر شن یا یهویی بروز کنن. اگه هر کدوم از علائم زیر رو دارین، ممکنه خونریزی مغزی داشته باشین. این وضعیتی بسیار خطرناکه و باید بی معطلی به اورژانس مراجعه کنین. علائم خونریزی مغزی عبارت ان از:

  • سردرد شدید یهویی؛
  • تشنج، بدون داشتن سابقه قبلی تشنج؛
  • احساس ضعف در یک دست یا پا؛
  • حالت تهوع یا استفراغ؛
  • کاهش هوشیاری و بی حالی؛
  • تغییر در بینایی؛
  • مورمور شدن یا بی حسی؛
  • اِشکال در صحبت یا فهمیدن حرفا؛
  • اِشکال در بلع؛
  • اِشکال در نوشتن یا خوندن؛
  • ازدست دادن مهارتای حرکتی ظریف مثل لرزش دستا؛
  • ازدست دادن هماهنگی؛
  • ازدست دادن تعادل؛
  • حس کردن طعم و مزه ی غیرطبیعی؛
  • ازدست دادن هوشیاری.

به یاد داشته باشین که خیلی از این علائم، بیشتر به وسیله شرایط و مریضیای دیگری به جز خونریزی مغزی به وجود بین.

درمون و روند درمون خونریزی مغزی چیجوریه؟

هنگامی که به دکتر مراجعه کنین، اون می تونه طبق علائم تون تشخیص بده که کدوم بخش از مغزتون آسیب دیده. پزشکان ممکنه شکلای مختلف آزمایشای تصویربرداری مثل سی تی اسکن که می تونه خونریزی داخلی یا تجمع خون رو نشون بده یا MRI بکنن. ممکنه آزمایش عصب شناختی یا معاینه ی چشم هم به عنوان بیان کننده تورم عصب بینایی انجام شه. پونکسیون کمری (نمونه ورداری از مایع مغزی نخاعی) معمولا انجام نمی شه، چون ممکنه خطرناک باشه و شرایط رو بدتر کنه.

مطلب مشابه :  سیری در برنامه درسی علوم تجربی

درمون خونریزی مغزی به محل، دلیل و میزان خونریزی بستگی داره. ممکنه واسه کاهش تورم و جلوگیری از خونریزی، عمل جراحی لازم باشه. داروهای خاصی هم ممکنه تجویز شن. این داروها عبارت ان از مُسکنا، کورتیکواستروئیدها یا دیورتیکا (ادرار آورها) واسه کاهش تورم و داروهای ضدتشنج واسه کنترل تشنجا.

وضعیت مریض و مشکلات بعد از خونریزی مغزی

وضعیت مریض پس از خونریزی مغزی به اندازه خونریزی و میزان تورم بستگی داره. بعضی از بیماران به طور کامل بهبود پیدا می کنن. مشکلات احتمالی خونریزی مغزی عبارت ان از: سکته مغزی، کاهش کارکرد مغز یا مشکلات جانبی به دلیل داروها یا علاجا. احتمال مرگ هم هست و ممکنه فرد برخلاف درمون پزشکی فوری، به سرعت فوت کنه.

جلوگیری از خونریزی مغزی امکان پذیره؟

به خاطر اینکه بیشتر خونریزیای مغزی با عوامل خطر خاصی در رابطه هستن، شما می تونین خطر خونریزی مغزی رو از راه های زیر به کمه کم برسونین:

  • فشار خون بالا رو درمون کنین. تحقیقات نشون می ده حدود ۸۰ درصد از افرادی که دچار خونریزی مغزی می شن، سابقه فشار خون بالا دارن. مهم ترین کاری که می تونین انجام بدین، کنترل فشار خون بالا از راه رژیم غذایی، ورزش و داروست.
  • سیگار کشیدن رو کنار بذارین.
  • از مواد مخدر استفاده نکنین. مثلا کوکائین می تونه احتمال خونریزی مغزی رو زیاد کنه.
  • با دقت رانندگی کنین و کمربند ایمنی تون رو ببندید.
  • اگه موتورسیکلت سوار میشید، همیشه کلاه ایمنی بذارین.
  • اگه نیاز به عمل جراحی اصلاحی دارین، اونو پیگیری کنین. اگه از ناهنجاریایی مثل آنوریسم رنج می برین، جراحی ممکنه به پیشگیری از خونریزی مغزی در آینده کمک کنه.
  • مراقب کومادین باشین. اگه کومادین – که نام دیگر اون وارفارینه – مصرف می کنین، به طور منظم به دکتر مراجعه کنین تا مطمئن شید سطوح خون و وضعیت رگای خونی شما طبیعیه.