تب مالت یک مریضی مسری عفونیه که به دلیل دارا بودن طیف بزرگی از علائم، به مریضی هزار چهره معروفه. این مریضی، یکی از مریضیای مشترک بین آدم و دام به حساب میاد. پیشگیری از تب مالت کار آسانیه اما درمانش می تونه چند ماه طول بکشه. به نظر شما تب مالت کشندهه؟ جواب اینه که این مریضی به کم موجب مرگ می شه اما در صورت درمون نشدن می تونه مشکلات ضعیف کننده ای بسازه و زندگی عادی فرد رو تحت تاثیر بذاره. در این مطلب، شما رو با علائم، علل، مشکلات و روشای پیشگیری و درمون تب مالت آشنا می کنیم.

تب مالت چیه؟

تب مالت یک عفونت باکتریاییه که بیشتر از راه شیر، پنیر و بقیه اجناس لبنی غیرپاستوریزه از حیوانات به آدما منتقل می شه. باکتری تولید کننده تب مالت، در موارد نادر می تونه از راه هوا یا تماس مستقیم با حیواناتِ آلوده پخش شه. علائم تب مالت می تونه شامل تب، درد مفصل و خستگی باشه. این عفونت معمولا با مصرف آنتی بیوتیک با موفقیت درمون می شه. با این حال، درمون اون از چند هفته تا چند ماه طول می کشه و احتمال برگشت دوباره اونم زیاده.

مریضی تب مالت صدها هزار آدم و حیوان رو در سراسر جهان گرفتار می کنه. پرهیز از اجناس لبنی غیرپاستوریزه و رعایت احتیاط موقع کار کردن با حیوانات یا در آزمایشگاه به پیشگیری از تب مالت کمک می کنه.

علائم تب مالت

علائم تب مالت می تونن از چند روز تا چند ماه پس از آلوده شدن فرد ظاهر شن. علائم و نشونه های تب مالت مثل علائم آنفولانزا هستن و عبارت ان از:

  • تب و لرز؛
  • بی اشتهایی؛
  • تعریق؛
  • ضعف؛
  • خستگی؛
  • درد مفاصل، عضله و پشت؛
  • سردرد.

علائم تب مالت ممکنه واسه هفته ها یا ماه ها پنهون شده و بعد دوباره ظاهر شن. تب مالت در بعضی از افراد طولانی می شه و علائم اون تا چند سال حتی پس از درمون ادامه پیدا می کنن.

علائم و نشونه های دراز مدت تب مالت عبارت ان از:

  • خستگی؛
  • تبای تکرارشونده؛
  • آرتریت؛
  • نا آرومی درون شامه قلب (اندوکاردیت)؛
  • اسپوندیلیت (یه جور آرتریت التهابی که بر ستون فقرات و مفاصل مجاور اثر می ذاره).

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنین؟

تشخیص تب مالت در مراحل ساده می تونه سخت باشه، چون در این زمان معمولا به خیلی از مریضیای دیگر مثل آنفولانزا شباهت داره. اگه دچار تب شدین و دمای بدن تون به سرعت در حال بالا رفتنه، درد عضلانی یا ضعف غیرعادی دارین و عوامل خطرساز دچار شدن به این مریضی یا یک تب همیشگی دارین، حتما به دکتر مراجعه کنین.

علل تب مالت

تب مالت می تونه خیلی از حیوانات وحشی و اهلی رو گرفتار کنه. گله های گاو، بزها، گوسفندان، خوکا، سگا، شترها، گرازهای وحشی و گوزنای شمالی، بیشتر با استعداد دچار شدن به این مریضی هستن. یک نوع تب مالت هم هست که بر فُک بندرگاه، خوک دریایی و بعضی از نهنگا اثر می ذاره. باکتری تولید کننده این مریضی (بروسلا) ممکنه از سه راه اصلی از حیوانات به آدما انتقال کنه:

۱. اجناس لبنی نپخته

باکتری تب مالت موجود در شیر حیوانات آلوده می تونه از راه شیر، بستنی، کره و پنیرهای غیرپاستوریزه به آدما منتقل شه. این باکتری می تونه از راه گوشت نپخته یا نپخته ی حیوانات آلوده هم وارد بدن آدم شه.

۲. استنشاق

باکتری بروسلا خیلی راحت در هوا پخش می شه. کشاورزان، تکنسینای آزمایشگاه و کارگران کشتارگاه ممکنه این باکتری رو استنشاق کنن.

۳. تماس مستقیم

باکتری موجود در خون، اسپرم یا جفت یک حیوان آلوده می تونه از راه یک بریدگی یا جراحت دیگر، وارد جریان خون شما شه. از اونجا که تماس طبیعی با حیوانات – لمس کردن، برس کشیدن یا بازی کردن – باعث انتقال مالت نمی شه، مردم به کم از حیوانات خونگی خود تب مالت می گیرن. با این حال افرادی که سیستمای ایمنی ضعیفی دارن، باید از تماس با سگای گرفتار به این مریضی پرهیز کنن.

مطلب مشابه :  ارتباط نوجوان با والدین و نقش ان در هویت نوجوان

تب مالت معمولا از یکی به یکی دیگر منتقل نمی شه اما در موارد معدود ممکنه زنان، این مریضی رو موقع زایمون یا از راه شیر دادن به نوزادان شون انتقال دهند. تب مالت به کم ممکنه از راه فعالیت جنسی یا تزریق خون آلوده یا پیوند مغز استخوان انتقال یابد.

تب مالت در کدوم مناطق دنیا شایع تره؟

تب مالت در آمریکا بسیار نادره. اما میزان دچار شدن به عفونت تب مالت در بقیه نقاط جهان بیشتره، خصوصا مناطق زیر:

  • دور دریای مدیترانه؛
  • اروپای شرقی؛
  • آمریکای لاتین؛
  • آسیا؛
  • آفریقا؛
  • منطقه کارائیب؛
  • خاورمیانه.

افرادی که در این نواحی زندگی یا به اونجا سفر می کنن، بیشتر احتمال داره که پنیر بز غیرپاستوریزه – که بعضی وقتا پنیر روستایی نامیده می شه – مصرف کنن. پنیر بز غیرپاستوریزه ی واردشده از مکزیک با خیلی از موارد تب مالت در آمریکا در رابطه دانسته شده.

چه افرادی بیشتر در خطر دچار شدن به تب مالت هستن؟

افرادی که با حیوانات کار می کنن یا با خون آلوده تماس دارن، بیشتر در خطر خطر دچار شدن به تب مالت قرار دارن. ازجمله:

  • دام پزشکان؛
  • کشاورزان تولیدکننده ی لبنیات؛
  • گله داران؛
  • کارگران کشتارگاه؛
  • شکارچیان؛
  • میکروبیولوژیستا.

مشکلات تب مالت

تب مالت می تونه تقریبا بر هر عضوی از بدن شما اثر بزاره، ازجمله سیستم باروری، کبد، قلب و سیستم عصبی مرکزی. این مریضی ممکنه فقط در یک عضو یا در کل بدن مشکلات بسازه. مشکلات احتمالی تب مالت عبارت ان از:

۱. عفونت پوشش داخلی قلب (اندوکاردیت)

این یکی از جدی ترین مشکلات تب مالته. اندوکاردیت درمون نشده می تونه به دریچهای قلب آسیب بزنه یا اونا رو تخریب کنه و دلیل اصلی مرگ ومیرهای مربوط به تب مالته.

۲. آرتریت

عفونت مفصل به وسیله درد، سفتی و تورم در مفاصل شما به ویژه زانوها، مفصل ران، مچ پا، مچ دست و ستون فقرات مشخص می شه. درمون اسپوندیلیت – نا آرومی مفاصل بین استخوانای ستون فقرات (استخوانای مهره ای) یا بین ستون فقرات و لگن – می تونه بسیار سخت باشه و ممکنه باعث آسیبای دائمی شه.

۳. نا آرومی و عفونت بیضها (اپیدیدیموآرکیت)

عفونتی که باعث تب مالت می شه، می تونه اپیدیدیمیس (لوله ی مارپیچی که لوله ی منی و بیضه رو به هم وصل می کنه) رو عفونی کنه. این عفونت از اونجا ممکنه به خود بیضه گسترش یابد و درد و تورم شدیدی بسازه.

۴. نا آرومی و عفونت طحال و کبد

تب مالت می تونه بر طحال و کبد هم اثر بزاره و باعث شه که بیشتر از حد عادی بزرگ شن.

۵. عفونتای سیستم عصبی مرکزی

اینا شامل مریضیای پنهون خطرناکی مثل مننژیت (نا آرومی غشاهای دور مغز و نخاع) و انسفالیت (نا آرومی خود مغز) هستن.

جلوگیری از تب مالت

واسه کاهش خطر دچار شدن به تب مالت، اقدامات احتیاطی زیر رو انجام بدین:

۱. اجناس لبنی غیرپاستوریزه مصرف نکنین

در طول سالای گذشته در آمریکا، موارد معدودی از تب مالت با اجناس لبنی نپخته به دست اومده از گله های بومی در رابطه دانسته شدن. با این حال بازم بهتره از شیر، بستنی و پنیر غیرپاستوریزه – صرفنظر از اونکه محصول کجاست – پرهیز کنین. اگه به کشورهای دیگر سفر می کنین، از مصرف تموم اجناس لبنی نپخته پرهیز کنین.

۲. گوشت رو به طور کامل بپزید

تموم گوشت رو تا زمانی که دمای داخلی اون به ۶۳ تا ۷۴ درجه سانتی گراد برسه، بپزید. هنگام غذا خوردن در بیرون از خونه، استیک یا گوشت تون رو کمه کم به شکل متوسط – مغزپخت (medium-well) سفارش بدین. پخت درست و کامل، باکتریای مضر مثل سالمونلا و ای کولای رو ازبین می بره. هنگام سفر کردن به خارج از کشور، از خرید گوشت از فروشنده های خیابانی پرهیز کنین و همه گوشتا رو به شکل پخته سفارش بدین.

مطلب مشابه :  علائم مریضی هموفیلی، دلایل و روش های علاج اون "

۳. دستکش بپوشید

اگه دام دکتر، کشاورز، شکارچی یا کارگر کشتارگاه هستین، موقع دست زدن به حیوانات مریض یا مرده یا بافت حیوانی یا موقع کمک کردن به وضع حمل یک حیوان حتما دستکشای لاستیکی بپوشید.

۴. در محیطای کاری پرخطر، اقدامات احتیاطی لازم رو انجام بدین

اگه کارمند آزمایشگاه هستین، تحت شرایط زیست ایمنی (biosafety) مناسب روی نمونه های آزمایش کار کنین. تموم کارمندانی که در خطر آلودگی بودن، باید فورا درمون شن. کشتارگاها هم باید نکات حفاظتی لازم مثل جداسازی بخش کشتار از بقیه قسمتای کشتارگاه و استفاده از لباس محافظتی رو رعایت کنن.

۵. حیوانات بومی رو واکسینه کنین

یک برنامه واکسیناسیون تهاجمی در آمریکا تقریبا تب مالت رو در گله های احشام ازبین برده. از اونجا که واکسن تب مالت زندهه، می تونه باعث مریضی در افراد شه. پس اگه کسی در بین واکسینه کردن یک حیوان به طور تصادفی دچار نیدل استیک (زخم سرسوزن) شد، باید تحت درمون قرار بگیره.

تشخیص تب مالت

پزشکان معمولا به وسیله آزمایش کردن یک نمونه از خون یا مغز استخوان به خاطر پیدا کردن باکتری بروسلا یا به وسیله آزمایش کردن خون واسه یافتن آنتی بادیای مربوط به این باکتری، تشخیص تب مالت رو تأیید می کنن. ممکنه لازم باشه واسه کمک به تشخیص مشکلات تب مالت، آزمایشای دیگری هم انجام بدین، ازجمله:

  • اشعهای ایکس. اشعهای ایکس می تونن تغییرات ایجادشده در استخوانا و مفاصل شما رو نشون بدن.
  • سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری) یا تصویربرداری با زیاد مغناطیسی (MRI). این تستای تصویربرداری به تشخیص نا آرومی یا آبسه در مغز و بقیه بافتا کمک می کنن.
  • کشت مایع مغزی نخاعی. این تست، یک نمونه کوچیک از مایعی که دور مغز و نخاع شما رو محاصره کرده، بررسی نشون میده تا عفونتایی مثل مننژیت و انسفالیت رو شناسایی کنه.

  • اکوکاردیوگرافی (اکوی قلبی). این تست از امواج صوتی واسه ایجاد تصاویری از قلب شما استفاده می کنه تا از این راه نشونه های عفونت یا آسیب به قلب رو شناسایی کنه.

درمون تب مالت

هدف از درمون تب مالت، ازبین بردن علائم، جلوگیری از برگشت مریضی و پرهیز از عوارضه. شما باید کمه کم به مدت ۶ هفته آنتی بیوتیک دریافت کنین و ممکنه علائم تون تا چند ماه به طور کامل ازبین نرن. این مریضی می تونه برگرده و ممکنه طولانی شه.

آماده شدن واسه ملاقات با دکتر

اگه فکر می کنین که ممکنه تب مالت گرفته باشین، لازمه اول به یک دکتر عمومی یا دکتر خانوادگی تون مراجعه کنین. اونا در صورت ضرورت، شما رو به متخصص مریضیای عفونی معرفی می کنن.

تشخیص تب مالت به این مسئله بستگی داره که در خطر باکتری تولید کننده این مریضی قرار گرفتین یا نه و اگه این طوره، این اتفاق چیجوری و چه زمانی اتفاق افتاده. شما می تونین با آماده کردن اطلاعات موردنیاز دکتر تون از قبل، در تشخیص بهتر مریضی بهش کمک کنین.

چیزی که می تونین انجام بدین

بهتره قبل از مراجعه به دکتر، جواب سؤالات زیر رو آماده کنین:

  • اولین بار چه زمانی متوجه ی علائم تون شدید؟
  • اجناس لبنی نپخته (غیرپاستوریزه) مثل پنیر بز مصرف کردین؟
  • شغل شما لازمه تماس با حیوانات یا تماس با بافتای حیوانیه؟
  • در طول پارسال به خارج از کشور سفر کردین؟
  • در یک آزمایشگاه کار می کنین که در اون ارگانیسمای عفونی هست؟
  • اخیرا به شکار رفته اید؟

چیزی که می تونین از دکتر تون توقع داشته باشی

در طول معاینه ی فیزیکی، دکتر تون ممکنه:

  • از شما بخواد مفاصل تون رو حرکت بدین تا وجود هرگونه درد یا سفتی در اونا رو بررسی کنه.
  • عکس العملا (رفلکسا) و قدرت عضلات شما رو بررسی کنه.
  • شکم شما رو فشار بده تا ببینه که انداما بزرگ یا نسبت به لمس حساس شدن یا نه.