طبقه­بندی اعتیاد به اینترنت

اعتیاد به اینترنت اصطلاح وسیعی است که شامل مشکلات کنترل امیال و رفتار متنوع و وسیعی می­شود. در طبقه­بندی­ای که توسط روان­شناسان صورت گرفته است حداقل 5 نوع مشخص اعتیاد به اینترنت وجود دارد:

1- وابستگی به وب­سایت جنسی (اتاق گفتگو یا سایت­های هرزه­نگاری).

2- وابستگی به ایجاد رابطه با دوستان مجازی در اتاق گفتگو که جایگزین دوستان واقعی فرد شوند.

3- وسواس و وابستگی به قماربازی­های آنلاین، وابستگی به حراج­های آنلاین، تجارب وسواسی آنلاین.

4- اضافه بار کردن اطلاعات (پوشش افراطی وب­سایت، وب­گردی بی­هدف و …).

5- وابستگی به بازی­های اینترنتی افراطی، بارگذاری نرم­افزار جدید و مختلف و هر آن چه که به علم کامپیوتر و نرم­افزارهای گوناگون مربوط می­شود (مارکس و ویرجینیا، 2003).

پراتارلی و دانشجویان، 4 فاکتور و گروه را برای کاربران اینترنت و مدل آسیب­شناختی استفاده از اینترنت (PIU) توصیف کرده­اند:

طبقه اول: روی رفتارهای اختلال­گونه که به استفاده فراوان از اینترنت مربوط است متمرکز شده و به وسیله چندین سبک رفتارهای مشکل­آفرین طرح کلی آن را مطرح کرده­اند.

طبقه دوم: استفاده کاربردی از اینترنت را بررسی کرده که شامل استفاده بامعنی و مفید (هدفمند) از اینترنت است.

طبقه سوم: بر روی استفاده از اینترنت در جهت دستاوردهای اجتماعی یا ارضاء جنسی تأکید دارد. این فاکتور توضیح می­دهد که چگونه کاربر خجالتی یا درونگرا به اینترنت اعتماد می­کند تا احساسات خودش را بیان و توجه افرادی را در اتاق­های گفتگو به دست آورد.

طبقه چهارم: افرادی را توصیف می­کند که به هیچ­وجه به اینترنت وابسته نشدند یا به طور معمولی و بهنجار از این تکنولوژی استفاده می­کنند (استفانیا، 2002).

مطلب مشابه :  سیری در برنامه درسی علوم تجربی

ویژگی­های روانی اعتیاد به اینترنت

  1. اعتیاد اینترنتی، نوعی اختلال و بی­نظمی وسواسی است که برخی ویژگی های آن مشابه شرایط آسیب شناسانه است. در واقع، زمانی می­توان گفت که فرد دچار اعتیاد به اینترنت شده است که دارای علائم خستگی زودرس، تنهایی، افسردگی و غیره باشند. روش های درمان این نوع اعتیاد نیز رفتار درمانی شناختی و تقویت درمانی انگیزش است.
  2. اعتیاد اینترنتی، نوعی اختلال و بی­نظمی روانی است. از این دیدگاه زمینه تحقیقی جدیدی تحت عنوان «روان درمانی اینترنتی» ظهور کرده است. این دیدگاه، معتادان اینترنت را به­عنوان بیمار می­بیند. روش درمان این نوع اعتیاد نیز، تشکیل گروه های خبری و گروه های بحث است. در این شکل از درمان، اعضای اختلالات روانی مرتبط به­هم، نقش یک گروه حمایتی را بازی کرده و با ارائه پیشنهادات آنلاین و روشهای برخورد با آن، از شدت اعتیاد اینترنتی می­کاهند.
  3. اعتیاد اینترنتی، نوعی مشکل رفتاری است. دلیل این مسئله نیز، یک رابطه قوی بین اعتیاد اینترنتی و وابستگی شیمیایی است. مطالعات نشان داده­اند که افرادی که مشکلات وابستگی شیمیایی دارند، در هفته وقت بیشتری را صرف اینترنت می­کنند، تا کاربران وابسته غیر شیمیایی (ضیایی پرور، 1393).

روان­شناسان همچنین علائم هشداردهنده­ای را مشخص کرده­اند که اگر افراد آن علائم را در خود بیابند می­توانند متوجه وابستگی خود و سوء­مصرفش از اینترنت شوند. این علائم عبارتند از:

1- فرد احساس می­کند مجذوب اینترنت شده است و پیوسته به فعالیت­های قبلی آنلاین خود فکر کرده و یا منتظر جلسه بعدی­ای که آنلاین خواهد شد، می­باشد.

2- فرد زمانی طولانی­تری را نسبت به آن چه که در اول قصد داشت، آنلاین می­ماند.

مطلب مشابه :  اصول بازی درمانی بر اختلالات عاطفی کودکان

3- فرد احساس بی­حوصلگی و  افسردگی دارد، هنگامی که می­خواهد ارتباطش را با شبکه قطع کند.

4- فرد بسیاری از فرصت­های شغلی و آموزشی را از دست می­دهد، روابط خود را با افراد خانواده یا دوستانش  به خطر می­اندازد و رابطه­اش را با آن­ها قطع می­کند تا در اینترنت آنلاین باقی بماند.

5- فرد ارتباط با اینترنت را به عنوان یک راه فرار از مشکلات زندگی واقعی یا خلاص شدن از احساس کسالت ملالت­انگیز خود و رهایی از احساسات درماندگی، گناه، اضطراب یا افسردگی انتخاب کرده و از آن استفاده می­کند (مارگارت و آنگز، 2002).

[1] – Pratarelliet

[2] – Pathological internet use (PIU)

[3] – Stefania