اقدامات جامعه امروز در برابر فرار دختران

   2-7-1- اقدامات پیشگیرانه: مثل استفاده از وسایل ارتباط جمعی جهت آگاه کردن والدین از وظایف نسبت به فرزندان یا ایجاد مؤسسات برای تشویق خانواده ها جهت جلوگیری از کثرت اولاد، شناساندن مذهب به نوجوانان، تعدیل نابرابری های طبقاتی و …

   2-7-2- اقدامات تنبیهی یا سرکوبگرانه: پلیس و دستگاه قضایی می تواند با رفتار صحیح از قربانی شدن دختران در معرض آسیب جلوگیری کند و باعث بازگشت آنها به خانه شود. بهتر است شرایطی حاصل شود که زندان آخرین راه باشد چون در زندان نه تنها اصلاحی صورت نمی گیرد بلکه آثار مخربش مشکلات تازه می آفریند.

   2-7-3- اقدامات حمایتی: به استناد ماده واحده لایحه قانونی راجع به تشکیل سازمان بهزیستی کشور مصوب مورخ 24/3/1359 شورای انقلاب با الحاق اصلاحیه 24 مرداد ماه 1359 و اصلاحات و الحاقات به عمل آمده در جلسه 19/11/1375 مجلس شورای اسلامی، در خصوص تجدید تربیت منحرفین اجتماعی «آسیب دیدگان اجتماعی» و نظر بر اجرای نهاد آئین نامه اجرائی مصوب هیأت محترم وزیران به شماره 60615/ت 85/هـ مورخ 3/3/71 در رابطه با دختران و زنان در معرض آسیب اجتماعی حاد و زنان آسیب دیده اجتماعی مسئولیت بازپروری به منظور اصلاح، بازتوانی بازگشت به زندگی سالم اجتماعی به سازمان بهزیستی واگذار گردید که در سازمان با عنایت به کمبود اعتبار، کمبود نیروی متخصص، عدم تجهیزات و نداشتن ساختمان مناسب و مطابق استاندارد جهت بازپروری نهایت سعی و تلاش را در این امر به کار     می برد.

مراکز حمایت و بازپروری دختران آسیب دیده اجتماعی به مراکزی اطلاق می شود که طبق وظایف قانونی محوله، این افراد را نگهداری و یا به صورت شبانه روزی تحت پوشش داشته و از طریق ارائه خدماتی نظیر مددکاری اجتماعی، روانشناسی، آموزش های فنی و حرفه ای و فرهنگی زمینه بازگشت آنان به زندگی سالم را از طریق پیوند مجدد با خانواده آموزش و ایجاد اشتغال و کسب درآمد مشروع، ازدواج و تشکیل خانواده فراهم آورده و در تأمین حداقل نیازهای اقتصادی و حل و فصل مسائل و مشکلات یاری می نماید (صابری اسفیدواجانی و همکاران، 1389).

   2-7-4- خانه سلامت: برای اینکه انسان ها بتوانند در جامعه، زندگی سالمی داشته باشند و فرصت لازم برای رشد طبیعی را بدست آورده، بتوانند توان و استعدادهای بالقوه خویش را بالفعل ساخته و از گزند هر نوع آسیب در امان بمانند باید بتوانند از مواهب اجتماعی و اقتصادی موجود در جامعه استفاده کنند حال اگر به هر دلیلی، چه فردی، خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی عدده ای از افراد جامعه از جمله زنان و دختران را از حضور در صحنه اجتماعی، تعلیم و تربیت و فعالیت های اقتصادی و غیره مانع شوند طبعاً فرصتی برای آسیب بیشتر آنان فراهم خواهد شد. بنابراین امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، به منظور نگهداری و حمایت از دختران نیازمند حمایت های اجتماعی تا زمان استقلال و خودکفایی فردی و اجتماعی آنان اقدام به ایجاد خانه های سلامت برای دختران نموده است.

خانه سلامت به مراکزی اطلاق می شود که طبق وظایف قانونی محوله، دختران در معرض آسیب اجتماعی و فاقد حمایت های خانوادگی و اجتماعی را تحت پوشش قرار داده و از طریق ارائه خدمات   زمینه های کسب استقلال اقتصادی و اجتماعی را فراهم آورده و در تأمین حداقل نیازهای اقتصادی و جلوگیری از ابتلاء به آسیب های اجتماعی یاری می نماید. دختران نیازمند حمایت اجتماعی به دخترانی اطلاق می شود که به دلائلی چون فقدان حمایت خانوادگی مؤثر یا وجود سوء رفتار در محیط خانوادگی به طور موقت آمادگی و درایت اجتماعی و روانی لازم را از دست داده و به دلیل عدم توان اجتماعی- اقتصادی لازم برای زندگی مستقل، در معرض خطر آسیب اجتماعی قرار دارند (ساکی و همکاران، 1386).

مطلب مشابه :  الگوی علم دینی (اسلامی) از دیدگاه چودهاری

   2-7-5- اهداف خانه سلامت:

1) حمایت از دختران نیازمند حمایت های اجتماعی که مشکلات اخلاقی نداشته و نیازمند خدمات بازپروری نیستند.

2) فراهم نمودن زمینه های تحصیلی، اشتغال، خودکفائی و استقلال این افراد.

3) شناخت استعدادها و توانمندی های دختران و هدایت آنان بسوی استفاده از این توانمندی.

4) جلوگیری از ابتلاء دختران به آسیب های اجتماعی.

   2-7-6- شرایط پذیرش در خانه سلامت:

1) ایرانی بودن یا داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران

2) فوت والدین و یا فقدان حمایت خانوادگی مؤثر با ارائه مدارک لازم و قانونی

3) زندانی بودن یکی از والدین با تأیید مقامات قضائی یا انتظامی و عدم صلاحیت آنها بنابر تشخیص

4) بیماری یا فقدان توانمندی جسمانی یا روانی والدین یا سرپرست قانونی با تأیید اداره پزشکی قانونی

5) عدم شناسایی و دسترسی به والدین یا بستگان به تأیید مقامات قضائی

6) عدم صلاحیت والدین به تأیید مقامات قضائی یا تشخیص کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان.

7) داشتن گواهی پزشکی قانونی مبتنی بر باکره بودن دختر

8) نداشتن سوءپیشینه کیفری (ساکی و همکاران، 1386).

   2-7-7- نحوه پذیرش در خانه سلامت

به منظور ایجاد هماهنگی در امر پذیرش های، خانه سلامت توسط کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان انجام خواهد گرفت. از ابتدای شروع فعالیت ها باید کوشش در زمینه فراهم آوردن امکانات بازگشت دختر به خانواده و یا بستگان و یا سایر روش های ترخیص به منظور کوتاه نمودن زمان زندگی، مورد نظر باشد. کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی، متشکل از معاونت امور اجتماعی، کارشناس امور آسیب دیدگان اجتماعی، کارشناس امور حقوقی، مددکار اجتماعی و روانشناس است که به منظور ایجاد هماهنگی بر جریان کار، نظارت مستقیم دارد. مدت زمان حمایت مالی از دختران در خانه سلامت حداکثر 76 ماه میباشد و ظرف این مدت، کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان موظف به تأمین شغل و فراهم آوردن زمینه استقلال مالی دختران می باشد به استثنای زمانی که دختران خانه سلامتی، با تأیید کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی، توانایی لازم را برای ادامه تحصیل در مقاطع مختلف تحصیلی و دانشگاهی را دارا باشند در این صورت تا پایان سال اشتغال یا تحصیل باید از حمایت های اقتصادی ـ اجتماعی لازم برخوردار باشند.

در این مرکز، زمینه های فراگیری آموزش های فنی و حرفه ای، اشتغال و استقلال این دختران، باید فراهم گردد. همچنین تدوین برنامه اوقات فراغت باید به گونه ای باشد که موجب آشنایی هر چه بیشتر این دختران با ارزش ها، آداب و رسوم و فرهنگ جامعه شود.

   2-7-8- روش های ترخیص از خانه سلامت

1) تحویل به خانواده یا بستگان نسبی و سببی

2) زندگی مستقل با حفظ شرایط قانونی

3) ازدواج

4) ادامه تحصیل (ساکی و همکاران، 1386).

   2-7-9- شرایط و مراحل ترخیص و تحویل به خانواده یا بستگان

1) شناسایی خانواده یا بستگان نسبی و سببی با استفاده از مدارک قانونی یا از طریق مراجع ذیصلاح.

مطلب مشابه :  تعریف مفهومی سرمایه و سرمایه اجتماعی از نظر روانشناختی

2) تأیید وضعیت کلی تحویل گیرندگان توسط کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان و در موارد خاص تأیید از مقامات ذیصلاح قضائی الزامی است.

3) ارائه راهنمایی های لازم به تحویل گیرنده در مورد خصوصیات اخلاقی دختر

4) ارائه اطلاعات بهداشتی و پزشکی دختر به فرد تحویل گیرنده

5) تهیه گزارشات لازم توسط مددکار اجتماعی به استناد بازدید منزل و تحقیقات انجام شده

6) ارائه خدمات اقتصادی و اجتماعی با استفاده از موارد دستورالعمل

7) گزارشات جامع اقدامات انجام شده به کمیته امور آسیب دیدگان سازمان بهزیستی کشور.

8) تنظیم صورت جلسه ترخیص توسط اعضاء کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان.

   2-7-10- شرایط و مراحل زندگی مستقل

1) ارائه راهنمایی های لازم به دختران در زمینه اشتغال و انتخاب محل سکونت

2) ارائه راهنمایی های لازم به منظور رعایت قوانین و مقررات، عرف و عادات موجود در جامعه و توجه به احکام اسلامی

3) فراهم آوردن زمینه روانی- اجتماعی مناسب برای پذیرش موقعیت جدید اجتماعی

4) تهیه گزارش های لازم توسط مددکار اجتماعی به استناد بازدیدها و پیگیری های انجام شده

5) توصیه دختران در مورد اینکه خروج از خانه سلامت بر فراز قطع نظارت بر زندگی آنها نبوده و تا هنگام ازدواج، رفتار و سلوک اجتماعی آنان تحت نظارت سازمان بوده و بعداً نیز به عنوان مشاور و حامی در اختیار آنان خواهد بود

6) تکمیل صورت جلسه ترخیص توسط اعضاء کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان و اعلام اقدامات انجام شده به دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور (ساکی و همکاران، 1386).

   2-7-11- شرایط ترخیص از طریق ازدواج

1) فراهم آوردن زمینه مساعد به منظور تسهیل در امر ازدواج دختران، با توجه به ضوابط شرعی

2) ارائه راهنمایی های لازم و کمک به دختران، جهت انتخاب همسر مناسب

3) بررسی موقعیت اجتماعی و اخلاقی خواستگار توسط مددکار اجتماعی و ارائه گزارش های لازم

4) طی کردن دوره آموزش های مهارتی زندگی زناشوئی

5) توجیه خواستگار و والدین وی از موقعیت فردی و اجتماعی فرد در جهت تحکیم خانواده ها

6) ترتیب دیدار طرفین ازدواج و توجه به اصول مذهبی اخلاقی و عرف جامعه و رعایت اثرات روانی و عاطفی فردی و جمعی

7) ارائه راهنمایی های لازم به دختر، جهت پذیرش موقعیت جدید و رعایت شئون و روابط خانوادگی با توجه به عرف جامعه و ایجاد تفاهم و جلوگیری از بروز اختلافات خانوادگی

8) مشارکت در برگزاری مراسم ازدواج و رعایت آداب و رسوم متناسب با شئونات طرفین

9) تکمیل صورت جلسه ترخیص توسط اعضاء کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی استان و اعلام اقدامات انجام شده به دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی

   2-7-12- شرایط ترخیص از طریق ادامه تحصیل

1) ارزیابی توانایی ها و استعدادها توسط روانشناس و مددکاران جتماعی

2) فراهم نمودن زمینه هدایت تحصیلی مناسب

3) تأیید کمیته امور آسیب دیدگان اجتماعی

4) پذیرش در مراکز آموزشی و دانشگاهی و اطلاع از وضعیت تحصیلی و ارائه گزارش ها و انعکاس آن در پرونده تحصیلی

5) در مورد دخترانی که در مراکز دانشگاهی غیر دولتی پذیرفته می شوند کمیته از محل بودجه حمایت از دانشجویان هزینه های مربوط به تحصیل را پرداخت می نماید (ساکی و همکاران، 1386).